De charters, oorkonden, actes (geheel of gedeeltelijk)
en wat dies meer zij, worden chronologisch weergegeven. Voor de
verklaringen van termen daarin wordt een Woordenlijst aangelegd en
voor de gebruikte grootheden wordt ook getracht een jump naar Maten
& Gewichten aan te leggen.
Enkele annotaties over:
1. 'Rechterlijk Archief van het Schoutambt Ommen en Den Ham (RAS)
in het Rijksarchief te Zwolle. Dit archief bevat originelen van,
zoals we nu zeggen, notariële acten. Hiervan zijn synopsen samengesteld
en verwerkt in een kruisverwijzingslijst van de daarin genoemde objecten
en de deelnemende partijen, kortom de personen en veldnamen. Deze lijsten
zijn ook in het Middendorpshuis in Den Ham aanwezig.
Voorbeeld: Zo vind je in Index I Neveselskamp 03-10-1777 folio 24.
Op folio 24 vind je verder: Door Willem Schultink, etc.
2. Heerkens. Een identieke ingang vindt men voor het
Familiearchief Heerkens in het RAO (= het Rijksarchief van Overijsel
te Zwolle.) Hierin staan actes die betrekking hebben op Magele.
3. Stift Essen. Het RAO bevat de samenvattingen betreffende
de beleningen van het stift Essen in Magele, Den Ham. De vele hoven hier
vallen onder de hoofdhof te Archem.
4. Twickel. Het archief Twickel is een Huisarchief aan de
Twickelerlaan 1, Ambt Delden, 074 - 3762543. Hiervan is
door mevr. A.J. Brunt een inventaris gemaakt en neergelegd in een
7-delig werk. Het wordt uitgegeven door het RAO onder de nummers 34 t/m 40.
Hierin is, wat betreft het Nevenzel, slechts sprake van 3 charters, nl.
een acte van belening in 1443 en een in 1502 met daarnaast een acte
van vruchtgebruik in 1470.
5. Keppel. Het archief van 'Het Huis Keppel' te Laag Keppel bevindt
zich in het Rijksarchief van Gelderland (RAG), Markt 1, 6811 CG Arnhem,
085-442 01 48. Het archief, dat loopt van 1272 - 1853 is in 2 delen
samengevat door Mr. A.P. van Schilfgaarde (1955) en is in 1975 uitgegeven
door het RAG. Deel 1: Inleiding, Inventaris en Kaartenlijst en deel 2:
Regestenlijst en Index. Beide delen staan ook in het archief van het OKV.
6. Deventer. In het Gemeentelijk Archief (GA) van Deventer zijn
vele duplicaten te vinden van het materiaal in Zwolle, alsmede van het
Bisschoppelijk Archief (BA) te Utrecht (regesten e.d.). Het GA of
Stadsarchief is gevestigd aan het Burseplein 3, 7411 VG Deventer,
0570-693713. Ook de Stads- of Atheneumbibliotheek, Het Klooster 12,
7411 NH Deventer, 0570-693887 is aangaande deze onderwerpen te raadplegen.
7. Singraven. Het is me niet bekend of het 5 m lange archief van
Singraven al is verwerkt. Insiders beweren dat hierin veel te vinden is over
(Noord)Meer.
1248 aug 25. Ommen ontvangt stadsrechten van bisschop Otto III.
De brief is in het Latijn gesteld. Het gemeentearchief Ommen bezit
slechts een 17e eeuws afschrift. De vertaling luidt als volgt:
Otto, door de genade Gods Bisschop van Utrecht.
Aan allen die dit zullen lezen maken wij bekend, dat wij aan alle
tegenwoordige en toekomstige inwoners van onze stad Ommen goedgunstig dezelfde
vrijheid hebben verleend als de inwoners van onze steden Deventer, Zwolle
en Kampen van ons genieten en van onze voorgangers gewoon waren te
ondervinden, tot welzijn en nut van onze Utrechtse kerk, tot heil van onze
gelovigen; en wij bepalen dat de stad Ommen zelf vrij zal zijn. Wij gelasten
aan ieder en aan allen, dat zij niets ondernemen tegen de vrijheid welke wij
aan voornoemde menschen en plaats hebben geschonken, maar wij willen dat
deze ten opzichte van ieder inwoner der plaats worde uitgeoefend en in
goede trouw worde bevorderd, en wij schrijven voor, dat dit alles onverkort
zal worden nagekomen. Gegeven en gedaan te Vollenhove in het jaar des
Heeren 1248, op den derden dag der week, daags na Bartholomeus, in
tegenwoordigheid van Gerard van Deister proost van Deventer,
H. onzen kapelaan, I. van Vorste, P. van Putten, Stephanus, Kasteelbewaarder van
Coevorden, S. van Gerner schout van Salland, Siger schout
van Vollenhove, W. Raading, ridders en zeer veel anderen.
(Opm.: De ondertekenaar W. Raading is
waarschijnlijk Wolter Raading, de overgrootvader van
Johan Rading, genoemd 1356).
1319 apr 21. Johannes Raeding, ridder, verklaart dat hij de
tienden grof en smal van het huis Hengelere, gelegen in de
buurschap Erde en het kerspel Ummen, van deken en
kapittel van Daventria in pacht heeft genomen voor 1
schepel Deventer maat, jaarlijks op 11 nov. in Daventria te leveren.
Wanneer in Erde in de toekomst nieuwe novale tienden zullen ontstaan, zullen
Johannes of zijn erfgenamen die tegelijk met de hier genoemde pachtsom
aan het kapittel betalen.
Bron: HS. Gem. Arch. van Deventer (Kp. Archiefnr. 1150 r).
1319 apr 21 Vniuersis presentes litteras visuris et audituris Nos Johannes
dictus Reding miles notum esse cupimus firmiter protestando, quod nos decimas
noualium tam grossam quam minutam case nostre dicte Hengelere, in
villa Erde in parrochia Vmmen sita, a venerabilibus viris Decano et capitulo
Ecclesie Dauentriensis in annuam recepimus pensionem singulis annis pro
vno modio siliginis bone et legalis mensure Dauantriensis, in festo beati
Martini hyemalis eis in Dauantria presentando, et si exnunc in predicto loco
aliqua noualia surrexerint uel emerserint illa nos et heredes nostri eisdem
dominis vna cum siligine predicta modo predicto in perpetuum persolvemus.
jn cuius rei testimonium nostrum sigillum presenti est appensum Datum Anno
domini MoCCCo decimo et nono Sabbato proximo post Dominicam qua
cantatur quasi modo.
Met beschadigd zegel vertoonende een wassenaar.
Naar no 1150 r. van het Deventer archief.
Bron: In: Bijdragen tot de Geschiedenis van Overijssel VI
(1882) blz. 135
1321 Arnoldus Scaep, kanunnik van Oudmunster te Traiectum
verklaart dat hij de goederen Daerlevoort in Hame aan
prior en reguliere kanunniken te Zwolle heeft verkocht, en ten overstaan
van richter Johannes Seynonis en de schepenen van Zwolle
Henricus de Harsolte en Henricus Vriling, heeft geleverd.
Bron: Ter Kuile, Oorkondenboek van Overijssel, dl. III
1333 sept 9: Ic, Wiechman van Eghen, maec cond allen luden,
dat ic enen eersamen vader in Gude, here Johanne, bisscop t'Utrecht,
tot siinen ende sines ghestichts behoef opghedraghen hebbe met desen brieve,
miin hues ten Velde met allen dien lande, dat daerin behoerd,
dat gheleghen es in den dorpe te Eghen bynnen der prochye van
Hellendoren als van hem ende sinen nacomelinghen bisscops t'Utrecht te
houden in alle dien rechte, dat ic van hem heylt die tyende van den hove
van Mederen, die gheleghen es in die prochye van den Hame,
die hi nu hyerom vry ghegheven heeft. Ende hebbe hem gheloeft voer mi
ende minen nacomelinghe, dat hues ende goet vorscreven eyghen te waren,
ende wat ghebrec hem daer af coemt, te richten op allemiin goet.
Ende hyer over waren miins heren manne, als her Roderic,
here Vorst, her Enghebrecht van Gerner, ridders,
Sveder van Rechter ende Aelt van Tybbecampe, knapen.
In orconde des brieves, bezeghelt mit minen zeghel. Ghegheven in 't jaer ons heren dusent dryhundert dry ende
dertich, des anderen na onser vrouwen dach, die men heyt nativitas.
1343 Oct 9. Johan (Radink) van Eerde, knape, verklaart in
tegenwoordigheid van zijn broer Frederic van Eerde en Arnold
Redinc, alsmede Roelf Grotesac, dat hij Methilde,
vrouw van Willem van den Helberche, voor haar lijftocht beleend
heeft met het goed, dat haar man van hem, leenheer in leen houdt.
Bron: Hss. in GA te Zutfen.
Int jaer unses heren drutteynhundert en den dre ende vertighsten jare up
sunte Dionysiusdach. Oorspr. Inv. nr 1483. Met het geschonden
zegel van Johan van Eerde in groene was. Tevens in
W.E. Smelt, het oud-archief van de gemeente Zutphen, 2e st. regest no 116
a.
1343 nov. 3: Bevestiging van de stadsrechten van Ommen door Johan van
Arkel:
Wi Johan, bi der ghenaden Goeds bisscop tUtrecht, maken
cont ende kenlic allen luden, dat wi alle die vrijheyde ende privilegien,
die onse stede Ummen heeft van onsen voervaderen, confirmeren ende
willen, dat si vaste ende ghestade bliven. In orconde des briefs beseghelt
mit onsen seghel.
Ghegheven te Nyensteden (= Hardenberg) int iaer ons Heren dusend
driehondert ende drie en veertich des Dinxsdaghes na Alreheylighen dach.
Bron: Steen/Veldsink - De Geschiedenis van Ommen (1948).
1356 A.P. van Schilgaarde - Het archief van het huis Keppel
1272 - 1853, dl. I en II; RAG ingang 0409, inv. 1210. Renversaal
voor den heer van Keppel van Johan Redinc voor de beleening
met de goederen de Borch en de Everzul onder den Ham,
1356. 1 charter (reg.nr. 33). En reg.nr. 33 levert:
1356 Juni 8 (des Wonsdaghes nae sente Bonifacius'dach): Johan
Redinc, ridder, draagt het eigen goed die Borch
((zie 1443)), en die Everzul, in het kerspel Hamme gelegen,
op, aan heer Sweder, heer van Vorst en Keppel, en verklaart
deze goederen weer van hem in leen te hebben gekregen.
Oorspr. Inv. nr. 1210, met geschonden zegel van den oorkonder.
De tekst begint als volgt:
1356 juni 8. Ic Johan Redinc Ridder, make kundich
allen luden, Die desen breijf zullen sien, of horen lesen, ende ghelyc
apenbaer, dat ic opghedraghen hebbe, ende opdraghe mit desen breijv heren
Sweder heer van vorst ende van keppel, een guet dat gheheyten is
die borch, ende een guet dat geheyten is die Everzul,
gheleghen in den kerspel den hame die Eghen waren, Ende die ic
hem Eghen waren zal, die ic weder ontfanghen hebbe, van hem, ende van
sinen erfghen, to zutfen recht to holden, mit ene ponde te
verherweden, hiijr waren over ende aen, manne die heren van
vorst, her vrederijc van heker, ende henrijc van
Essen. In orcunde deser dinc, heb ic desen breijf besegelt mit
minen segel, Gegheven intjaer ons heren dusent drehundert zes ende
vijftich, des wonsdages nae sente bonifacius dach.
Bron: RAG, Charter met reg. nr. 33. Archief Schilfgaarde
nr. 1210
1360 feb 5 Des Wonsdaghes nae Onser Vrouwendach te Lichtmisse.
Johan van Eerde erkent, dat bisschop Johan van Arkel hem
200 gouden schilden en 400 LL betaald heeft, en wel door hem en zijn
erfgenamen zekere tienden en erven af te staan, totdat de aflossing zal
zijn geschied.
Bron: H.S.: Oorspr. charter in Utrecht (B.A. no 346). Druk: Blok, Oorkonden-
boek, I no. 474. Regest: Muller, Reg. bisschoppen, I no. 952.)
1360 feb 22 Des Sonnendaghes alse men zinghet Invocavit in
die Vaten.
Johan van Eerde erkent ontvangen te hebben van bisschop Johan van
Arkel de som van 100 oude schilden.
Bron: H.S.: Oorspr. charter in RA Utrecht,
B.A. nr. 346. Regest: Muller, Reg. Bisschoppen nr 954.
1361 jan 28. Johan van Eerde met dochter Margarete verkopen
28 jan de Hoenover in Avereest aan pastoor Westerhesselen
t.b.v. het heimaal van Wilbert, meier van Ummen.
Bron: Blok: Oorkondenboek I nr. 503.
1370 Vrederic van Eerde verklaart al zijn goederen en
horigen, geboren uit het kerspel Delden, aan Herman
van Twikkelo op te dragen.
Bron: HS. Onbekend. Vermeld: Snuif, Bijdragen pag 183.
1372 jul 4. Avignon. De paus (Gregorius XI) draagt de
bisschop van Monasterium, de proosten van Avignon en St.
Gereon (Keulen) op, om volgens de sententies, gewezen tegen
Johan van Arkel en Johan Virneburch, bisschoppen van
Traiectum, alsmede Swederus van Voorst, ridder,
die de hoven Archem, Urthe en Olst van de abdij
Essen wederrechtelijk in bezit hadden genomen, evenzo te
procederen tegen Arnold van Hoorn, bisschop van Utrecht.
Bron: HS. in Reg. Avenionema T. 13 fol. 484; Druk.
Brom. Bullarium II nr. 2075.
1376 juli 19. Gerlacus de Oytgenbach, proost van St. Gereon
te Colonia, casseert de processen door hem of zijn voorgangers
gevoerd tegen de overweldigers der erven Irthen en Oylste,
toebehorende aan abdis en kapittel van Assindia, met betrekking
tot het convent in Honepe (Ter Hunnepe).
Bron: Hss. Oorspr. charter in RA in Overijsel (archief ter Hunnepe); Afschrift
(17 eeuw) in het RA in Gelderland, Coll. van Rhemen hs. 98.nr.328(B);
Regesten: Van Doorninck, Register I, bladz. 90 .. Wubbe, Ter Hunnepe
pag. 188 nr. 185.
1380 apr. 8. Des Zonnendages als men zingt Misericordia Domini.
Floris, bisschop van Utrecht, sluit een verbond met Deventer
en Zwolle tegen Evert van Essen. Zij zullen gezamelijk
zijn huis Eerde belegeren.
Bron: HS. Oorspr. charter in G.A. van Zwolle, charter nr. 29.
1380 het kasteel Eerde, waarop Evert van Essen woont
samen met zijn vrouw Margarethe (dochter van Johan Radinck),
wordt belegerd, ingenomen en verwoest.
Bron: Gevers/Mensema: De Havezathen in Salland en hun bewoners.
1381 Uit het "Register op Leenacten van Gelre en Zutphen over
de periode 1376 - 1402" overgenomen uit het staatsarchief van
Düsseldorf en uitgegeven door P.N. van Doorninck, vond ik onder de
uitheemse oorkonden:
Cleve (Kleef dus): Henrick van Hagenbeeck ontfinck dat
huys to Hagenbeeck met sijnen tobehoren, tot een manleen; item
een thiende, tot Eversael gelegen, in Leensommerfelde, bij
Orsoyen, anno 1381.
In de inhoudsopgave van dit oorkondenboek staat: Eversael bij
Orsoy, Kreis Meurs. Ik ben er inmiddels geweest, het is
een gehuchtje ('Weiler') aan de overkant van de Rijn bij Dinslaken en ressorteert
onder de plaats Rheinberg. Daar heb ik eine ware Eber-suhle 'een
echte zwijnepoel' gezien.
1381 okt. 18 St. Lucasdag. Goessen van Rossum, Henric
Grecenbeke, Henric die Suer en Henric van Essen de Jonge
doen als arbiters uitspraak in het geschil tussen de bisschop (voor
de buren van Archem) t.e.z. en Everd van Essen t.a.z.,
over de grens tussen Eerder- en Archemer-mark. Zij
bepalen dat de bisschop vóór Lichtmisse e.k. de grens zal trekken
door 12 personen die naastgelanden zijn.
Bron: H.S.: RA Utrecht BA. no. 197.
1387 nov 1. Op alle Godts heiligen dach. Griete van Eerdt,
weduwe van Evert van Essende, geassisteert met Frederick
Paschedagen, haar neef, oorkondt dat de Abdis en het kapittel
van Essende in het stift Colne (Keulen?) haar hebben verleden
de hoeven Wedelinck, Ludelvinck, Nijehuis en Egbertinck,
in het kerspel Ommen, in de marke Yrthe (N.B.: Dit is
Irthe, oudtijds ook geschreven als Erthe in de buurschap Lenthe onder
Dalfsen), tegen 10 oude konings tournooise guldens thins, als lijftocht
en dat haar erven daar na haar dood geen enkel recht op kunnen laten gelden.
Bron: HS. Registrum trium curtium in Zallanda. 1631 Sluyskens
(inv. nr. 62).
1397-1400 In het schattingsregister (ook wel verpondingsregister genaamd) van 1397-1400 begint als volgt:
Die karspel um Ummen:
Die buerscop toe Versen (met 12 namen)
Die buerscop toe Eryen (10) + de opsomming van de 5 Dienstlude.
Die buerscop toe Steygeren (9), Dienstlude Lambert ten Oever en Dirc die Ever
Die buerscop toe Beerse (7, waaronder Arnd Hesseling)
Die buerscop toe June (7, en 3 dienstluden, waarvan er 2 moeten meebetalen)
Die buerscop toe Zees (11 en met 3 Dienstlude)
Die buerscop toe Bestmen (11)
Die buerscop toe Eerde, met
Albert ter Molenhorst 1 schilt
Dirc ter Blekenhorst 1½ ,,
Lubbert die Vos ½ ,,
Gerd ten Bouhuys 1½ ,,
Willem Wedelinc 2 ,,
Gijsbert Schulting 1½ ,,
Johan ten Nijenhuys 1 ,,
Willam van Roeden 1 ,,
Bernd ter Bruggen pauper
Die buerscop toe Archem (13)
Die buerscop toe Lemeloe (19)
Die buerscop toe Gietmen ende Vilster (19 en 1 dienstman)
't goed ten bussche ende johan 3 schilt
Lambert ende johan 3
leferdinc ende Wolter Volkers 2½
wicboldinc ende heyne 2
Dirickinc ende hermen 2
Wicbolt op lambertinc 1
henric Wedelinc 1
johan die Witke ½
Vincke ½
Wolbert van derlevoord ½
johan Oetboldinc 1
heyn ten Coldenhove 1
Gerd ten nijenhuys ½
Ecbert ten broic Cote 1
Seyn toe merinxhove 1½
Gerd die holtgreve ½
lubbrich ten dijke )
Geze op den tije ) paupers
Griete ten hagen )
Die grote ½
Coteman ½
johan van munster ½
Seyn toe benickshuys ½
mauricius pauper
johan schuerman ½
Claes scroder - Coster
Gosen dreyl
lanchene 1
mathias schomaker 1
Ecbert scroder 1½
lubbert ½
lambert ten laer 1½
Wolbert die Zager ½
Grote Geerd pauper
Vrederic scroder pauper
Esken ½
Die junge birninc pauper
henric pauper
johan toe nortmederen 2½
Albert toe nortmedere 2
Ecbert toe middestorp 2
Brant pauper
herman lambertinc 1
johan van bras pauper
Gerd remboldinc 1
Asse toe halle ½
Gerd ten hoeve 1
johan toe halle ½
Esken ten tymmerhuys 1
Albert ter borch ½
johan lambertinc ende lambertine 2½
ludiken ter hazelshorst 1
Wolbert pauper
Werner ter hazelhorst 1
Esken ten Everzwil 1
hertwich ten Rene datus est judici
johan ten berge ½
Summa [48]
Incipit Die droste.
1423 Akte van betuchtiging door Frederik van Twickelo
van zijn vrouw Grete Sticke met de hofstede te Eerde,
tevens schuldbekentenis van Frederik aan de verwanten van Grete onder
verband van het vruchtgebruik van de hofstede (1 charter).
Bron: Archief Twikkel, nr. 6081.
1433 Schattingsregister van 1433 uit Deventer (dus niet de Kampener
versie).
Die buerscap in die hamme. Gezwaren lubbert lamberting
ende Claes die halle.
Leefferding 6
tGuet ten Busch 6
Lamberting ende Lubbert 5
Wibbolding ende Esking 6
Dircking 4
Johan die meyer op Dircking 1½
Johan die meyer ten Busch 1½
Oedbert der kercken meyer 1½
Aernt Darlevoerde 1½
Johan ten Coldenove 1½
Ludeken des Heren meyer 3
Johan ten Nyenhuus 2
Egbert ten Luttiken Nyenhuus p
Werner den Holtgreve 2
Beernt to Broeckate 1½
Johan die Bolck 1
Dirc ten Laer 1½
Mette ten laer -
Wigbelt ten Heemstede 2
Helmich ten Marienhove 3
Johan ten Everzwill 2
Johan ten Blesdyck ½
d Dirc van Vlering (dienstman)
Beernt van Borkel ½
Wolter van Raelte ½
Albert Hagen 3
Henric Beernyng ½
Dirc die Schomaker 4
Hermen Busch, des richters knecht -
Ludeken die Witte 5
Mette ten Tempel p
Alyt Schoenmakers p
Johannes die Kuster -
Johannes des Kusters zoen ½
Johan van Benthen 1
Henric die Grote ½
Bovyng, Coep in een huus 1
Henric die Wever ½
Johan Clye, wonende in Beernts huus ½
Lubbert to Halle ½
Guedeken p
Gese to Halle p
Geert ten Hove 2
Willem Lamberting 1
Godeken Remberting 2
Esken to Luttiken Midsdorpe ½
Beernt to Midsdorpe p
Henric ter Borch 2½
Henric die Klumper ½
Henric die Wever ½
Dirc Alting ½
Egbert ter Haselhorst 3
Albert ter Haselhorst 2
Willem Volkers 1
Steven in der Oldenzuele ½
Geerlich ten Noertmeer 3
Tuelen p
Claes to Halle 3
Summa xcvij = 96½ schilt
1443 Akte van belening van Johan I van Twickelo met de erven
en goederen Everswil en de Borgh in de buurschap Meer
of Spool in het schoutambt Ommen en Den Ham, leenroerig aan het huis
Keppel.(1 charter)
1445 Schattingsregister.
Die buerscap in den ham. Gezwaren esken wigbolding ende
Hermen leferding:
Dat guet ten Bussche 6 schilt
Lamberding 5
Leferdyng 6
Wigbolding ende Esken 6
Wychman des Witten 5 (stond ervoor geschreven)
Dircking, Koert Henrick Busch van Swolle 4
Gert Dyrkinck 1
Aernt to Derlevoerde 4
Johan ten Koldenhove 4
Johan ten Nyenhuys 4
Ludeken ten Hoeve 2½
Egbert ten Luttiken Nyenhuys p (pauper)
Werner die Holtgreve 3
Egbert ten Bronkoete 1
Dirc ten Bronkoete ½
Reyner die Wever p
Dirc ten Laer 3
Wilbort ten Laer 4
Wigbolt die Kruse 1½
Helmich ten Mellingshoeve 4
Johan Beernyng 2
Henric Beernyng 1
Bernt van Borkele en sijn soen 1
d Johan Vledering (denstman)
Claes Smyd p
Herman ten Cate, is onderrichter -
Dirc die Schoemaker 2½
Dirc die Scroeder ½
Thys die Schoemaker ½
doorgehaalde regel
Henric Aerntssoen ½
Claes die Halle 3
Dirc Reymerding 2½
Johan Lamberding 1
Albert toe Myddesderpe 2½
Lubbert van Brassem 1
Otto Cruse ½
Johan van Herkele ½
Egebert in de Ploech p
Herman ter Borch 1
Lubbert in den Spoele 2½
Johan die Klumper 1
Huge ten Bircklande 1
Esken ten Noertmede 3
Henric ten Slyckhuys 1
Willem ten Nemele 2
Steven in den Oldenzeel p
Albert ter Haselhorst die Grote 1½
die andere Albert ter Haselhorst 1½
Wolter ten Everswille 1½
Hadewich Wedelinges 1½
Summa 103½ schilt
1457 Schattingsregister (niet de Kamper versie).
tGuet ten Bussche 6
Lamberding 5
Leefferding 6
Wygbolding 6
Dercking ende Esken 4
Herman ten Bussche 2
Wygbolt Lamberting 2
Claeus Bruen 1½
Herman Scheper 1
Wychman de Wytte 3
Ghert Wedeling 2
Wolter to Derlevoerde 3½
Johan ten Koldenhove 4
Bertolt Brummer 1½
Johan ten Nyenhues 2
Beert ten Luttikenhues 1
Werner Greve 1
Lambert Schonyng 1½
d Ghert ten Groten Broeckotte ½ d = dienstman
d Ghert Dubbinck -
Johan ten Laer 1½
d Henrick Schuttorp -
Wilbort ten Laer 4
Wyllem ten Laer 4
Egbert ten Luttiken Broeckotte 1
Ghese des Krusen p p = pauper
Otte Krusen 2
Herman to Meringeshove 2
Johan Bernyng 3
Henric Bernyng 1½
Cleyn Johan ½
Beernt van Borkelo ½
Willem Heynenssoen ½
Seyne van Borkelo 1
Coster -
Dierck Schroder, schulten knecht -
Herman ten Kotte ½
Fenne Schomakers myt oeren kinderen 5
Johan Schomaker ½
Thys Schomaker p
Johan van Hervelde ½
Assele p
Rothger die Wever p
Claeus Smyt p
Ghert Johanssoen ½
Johan in de Wedeme 1
Henric Arentssoen ½
Johan to Halle 3
Claeus to Halle ½
Egbert to Halle 1½
Ghert int Loe ½
Ghert ten Hove 2
Johan Lamberting 1
Egbert Reymerding 2
Johan de Brouwer ½
Albert to Mydsdorpe 2
Kersseboem p
Herman in de Spoele 2
Wygbolt in de Spoele p
Helmich Klomper ½
Huge ten Bercklande 1
Albert ter Haselhorst 2½
Henrick ter Nyenbruggen 1
Esken Noertmeer -
Henric ten Slychues 1
Alfyt ten Nemele 1
Wolter to Eversswil 1
Steven in den Oldenzael Krygelant ½
Summa 107 schilt.
1470 Akte van vruchtgebruik door Johan II van Twickelo voor
zijn vrouw Adriaentje van den Rutenberg van de erven en goederen
Everswil en de Borch te Meer. (1 charter)
Bron: Archief Twikkel, nr. 6083.
1474 Schattingsregister A-versie. Er is ook een B-versie ofwel
Kamper versie).
Die Buerschap in den ham, gezwaren Johan dircking, Johan ten
koldenhave.
dat guet ten Bussche 6
Lamberding 5
Leferding 6
Wigbolding ende Esken 6
Dircking, hoert Henric Busch to Zwolle 4
Egbert ten Luttiken Bussche p
Beernt Wedeling 1½
Herman in de Wedekamp 2
Korte Geerd p
Johan Deerking 3
Esken Wigbolding mit den guede gesat -
Oelric ten Bussche 2½
Geerd Lamberding mit den guede gesat -
Helmich Leferding mit den guede gesat -
Wichman die Witte 3½
Geerd to Derlevoerde 2½
Johan ten Koldenhave 3
d Johan ten Nyenhues -
Henric ten Nyenhues 2
Bartolt die Brummer 3
Johan Werners 2½
Johan in den Mersch 1
Luydeken ten Bronkaete ½
Jacob ten Bronkaete 1
Egbert ten Bronkaete 2½
Johan ten Laer 2
d Willem ten Laer 2 In de K. versie ook een Wilbort ten Laer (d)
d Geerd Dibbing 3
Henrick op den Dycke p
Otte to Hemstede 1
Egbert Aernts soen 1
d Tymmer Henrick
Geerd sMeyers, die mit Henrick vors.
int huys woent 1
Tyman Klomp ½
Henrick Berning ende Herman syner dochter man 2
Jacob Berning, nihil, richter -
Herman Smyt 1
Willem Heynen soen p
Cleyne Johan p
Zweder Scroeder 2½
Rotgher die Wever ½
Johannes die Koster, nihil -
Alyt van Borckele p
Essele die by Alyden vors. woent p
Alyt ten Kaete 2
Johan Bussch 1
Henric Aerntssoen p
Geerd Scomaker 2½
Johan Scomaker 2
Arnt Scomaker 1
Thys Scomaker 1
Hertgher Kremer 1
Geerd Hervelt p
Wigbolt Lamberting 2
Johan Hervelt 1½
Lubbert to Gesinglaer 1
Foyse Smeedes p
Willem op den Buerkamp ½
Evert to Memminghaeve 1½
Pelle ter Haselhorst ½
Johan to Halle mit Claeus synen vader 3
Huyge ten Berchlande 2
Henrick Zuest 2
Henrick ten Slychuys 2
Johan Stevenssoen ½
Johan ten Eversul ende Albert syn
vader in een hues 2
Roloff op den Kuysteskamp p
Henrick ten Nemeler 2½
Egbert to Halle 2
Geerd in Halloe ½
Goesen ten Haeve ½
Griete in die Spoele p
Luydeken ten Timmerhuys 2
Johan Geerds soen p
Geerd ten Kaete ende Aernt syner
dochter man in een huys 1
Albert ten Middesderpe 2½
Johan Lamberding 1½
Geerd ten Haeve 3
Albert Reymunding 1½
d Esken ten Oertmeer
Summa 119 schilt (geteld 121)
1476 Akte van belening van Johan III van Twickelo met
het huis te Eerde, leenroerig aan de bisschop van Utrecht.
(1 charter)
Bron: Archief Twikkel, nr. 6084.
1495 okt. 21. Dit is 'Elven Dusent maechden dach'. Eigenaar van
het Everswill wordt het klooster Sibculo met het recht van
terugkoop door de verkoper Johan van Twickel 'den ouden drost'
in Twenthe.
Broeder Hermannus prior en het gemeen convent van Galilea in
Zijbekelo geven uit gunst aan Johan van Twickloe den ouden, Drost in
Twenthe, en zijn erfgenamen, het regt, om op elk St. Marten de 3 mud
jaarlijkse rente, die hij vroeger aan het Convent verkocht had uit zijn
erve Everswill, in het kerspel van den Ham, in het gerigt
van Ummen, weder te kopen tegen 12 overl. g. r. gl. mud.
1502 Akte van belening van Johan III van Twickelo (kleinzoon
van Johan I, zie 1443) met de erven en goederen Everswil en de
Borgh in de buurschap Meer of Spool in het schoutambt
Ommen en Den Ham, leenroerig aan het huis Keppel. (1 charter)
(N.B.: Johan I, II en III zijn alle drost in Twenthe geweest!)
Bron: Archief Twikkel, nr. 6082.
1520 Schattingsregister. Jan ten Everzul toebehoirende
Adriaen van Twyckel hefft hie in pagte den thenden affgetogen
des yaers voir 25 mud rogge.
1571 Anno et die quo supra Ick Evert van Tongeren amptman voorschreven, in precentie van twee
leenmannen van Essende .... In die hillige echte offte horichheit
deses haves tot Archem ontvangen, angenomen Wolter Seymszoon
ten Everwijl wonende in de gerichte van Ommen in het kerspel
van den Hamme in die buerschap toe Magele. In de dieselvige
echte ende horigheit sienen guedt ende bluet, ende alles dat nae haeves
rechte van Archem behoirt ende van oldes gewoentlicken is te winnes, soe
dat Wolter Seijmsen nae boirthe en nae natuer ende Eedt des haeves
voorschr. geloodet wesen, ende bleven sall und heb ick Evert van
Tongeren amptman voorschr. van wegen mijner Eerwaarde Abdisse van
Essende gegeven ende geve noch mitz deses den voorschreven Wolter
Seijmenszoon te hebben, te bezitten ende te gebruiken alle als solche
echte ende rechte, te gebruiken. In aller gestalt off hie in den opgeruerte
hoff toe Archem hoffhorig ende ledich gelaeren welche ... hefft Wolter
Seimszn mij amptman tot behoeff ende van wegen mijner vrouwen van
Essende met Eede geloofft mijner Edele vrouwe en Graaffelijke
Abdisse van Essende hulde en getrouw te zijn ende alles te doene dat
horige luiden schuldig sinnen en behoren te doen, alles zonder argelist.
1600 Afschrift 1603 (1 stuk). Akte van scheiding en deling van
de nalatenschap van Adriaan van Twickelo tot Eerde waarbij Johan
van Raesfelt (de oude) de helft van het erve Wennerink wordt
toegescheiden.
Bron: Archief Twikkel, nr. 6085.
1618 jun 19. Wij borgemeijsteren schepen ende raedt der stadt Vilsteren(?) doen kont ende bekennen mijts desen dat voer ons erschenen sint Jan Baers voor hem selves mede kavierende voor sien respektieve huisvrou kinderen ende erffgenamen, Claes Hermsen voer hem selves ende mede kavierende voer sien respecktieve huisvrou kinderen ende erffgenamen, Jan Hermtse voer hemselven mede kavierende voer sien respektieve huisvrou kinderen ende erffgenamen ende hebben voer ons borgemeijsteren vercogt ende opgedragen Seijne Lambers sien huis vrou ende erffgenamen eene koeper. Mede soe Hermen Rotger(?) wel eertits in eygendoem rustelick ende vredelick gebruickt ende beseten heft (Invoeging:) ende bedanken der voersz. Seyne ende seine erffgenamen voer goede betaelinge den lesten penninck met den eersten. (Einde invoeging.) In naer tael duister neijden alles voerverhaelt mits dat hier in benoempt sal wesen als verkoeper Albertien Herms mit haer erffgenamen ende soese voorts mit dese verkoepinge niet te vreden is is sal Seijne tot allen tieden haer daer van thoe vreden stellen ende behouden ock mijts desen ende maeckt voelmacht. In kracht desen cende volkoemen last. In onser voersz. persoenne naeme ende erffgenamen Berent Wilbertsen dat heij den voersz. Seijne sal volkoemen op dragt doen als off wi voersz. erffgenamen selffs persoenelicken in presencien weren welcke voersz. kaeterstede gelegen is in den gerichte van Ommen onder den klockenslag van den Ham. In den buierscap van dat Meer gelegen tendes an Neveler-kamp mit den eene ende anden mersche mit den (ander, was doorge- streept) sieder anden Gert Kosters maete ende mit den anderen eijnde an Jan Wilbers maete alle dinck sonder erg ende kijft. In waeren oerkonde dit aldus geschyet voer ons borgemeysteren voersz. op den 29 Junius Anno 1618.
dit is Jan Baers merck dit is Jan Herms merck
ende mit sieneygen handt ende op een boetjen gesonden
geteckent
dit is Claes Hermsen merck
mit sien eygen handt geteckent.
Samenvatting:
Verkoper: Albertien Herms.
Pand: Grondstuk met het ene eind liggend tegen de Nevelerkamp en met het andere eind tegen de Mars en gelegen
tussen de maten van Gert Kosters en Jan Wilbers.
Koper: Seyne Lamberts
Getuigen: Jan Baers, Claes Hermens, Jan Herms.
Probleem: De eerdere eigenaar, Herman Rotger, goed willend en tijdig betalend ruimt zijn
plaats in voor een krakelende Seyne. Er wordt besloten hem via Berent Wilbersen
de wacht aan te zeggen. Seyne moet zich tot volle tevredenheid van Albertien
gedragen
Bron: RAO - Archief Eerde.
1621 mrt 26. Bekenne ick Jan Baerszen als man ende
voecht mijende echte huisvrouwe Janneien Herms ontfangen thoe
hebben alsoedanijge au paert van comanschap van mijn vaders? zusters
wegen gheheten Albertien Herms soe haer competerende van de
koeterstede soe Seijne hier voer verhaelt gecoft heft.
Acktum Wilsem den 26 mert Anno 1621.
1626 Akte van belening van Johan van Raesfelt (de jonge)
met het volschuldige erve Wennerink, horig aan het stift Essen,
1626. Met aantekening dat dit erve niet meer behoort tot de Twickelse
goederen, 1760. (1 charter).
Bron: Archief Twickel, nr. 6086.
1630 sep 22: Copia. Anno 1630 den 22 septembris is eenen steeden vasten erffcoop geholdenn ende geschien, tusschen den wolledelen erentfesten, Jr. Johan van Twickelloe tho Borchboningen ende Veenhuesenn, vercooper ten eenre, Ende die weled. veell ehr ende doegentricke juffer Aldegonda van Renesse coopersche ten andere zijde, Weghen dije noch opt Erve Neverswils, voor desenn lantaencoffte, hooge ende leghe landerijenn, neffens hues, hoff, schure ende schott int cleyne offte grothe, nyet daervan uijtbesondert, Sijnde eensdeels een Keppels Leen goet, voort het waertall, in dije buerschap Noortmeer gelegen ijs, ende wes sonsten meer over dije Beecke, in Linder marcke licht voor vrij allodiaell goett in Hammer en Eerder marcke gewaertt, ende is dese landerien beswaert, jaerlice met dreij mudde roggenn int Confent van Sibbekeloe dije kercke in den Ham des jaers, achte goltgulden, Berent Jansen custos tot Dalffsen, vijer goltgulden eenorte, Gert Eszijens vijer goltgl, hett Deventer ordiuaris hantgelt, gaende overt gehele erve, welckere uijtgangenn copersche haer vr.seijden tott haere laste sall beholden, dergestalt datt copersche voorn. eens aen dess coper sijn Ed. In twee termijnen sal ontrichten ende betaellenn, ter somma van twee ende dertich hondert gull. den gulden van twintich stuuver brabens, commen vrij gelt, waervan hett eerste termijn, verschijnen sall, op aenstaende St. Marten in dit tegenwoordighe jaer 1630 tho wetten die eerste helffte, dije resterende andere gerechtte helffte op paesschen anno 1631. Ende sall dijen volgens de vercoper zijn ed. nae erfcoops recht bijtt leste termijn, geholden sijn vercopersche cessie ende overdracht t'doene, daert sall behoerenn, gelavende wijders vercoper dije voors. copersche, die coop alsoe tho staende, tho wachtten ende tho waeren, voor alle dije ghenne, soo boven den voors. uijtganck, enighe prefense accien opt voorn. vercoffte landt, sullen kennen kommen offte vermeijnen, tho hebbenn, dije voorn. copersche daervan cost ende schadeloes te bevrien, onder verbandt van sijn Weled. persoen ende guederen, waer dije selve ock gelegenn sullen mogen sijn, sonder alle arglist fraude ende bedroch, sijnnen bij desen coop aen ende seven gewest neffens vercooper ende copersche aen edelen erentfesten manhafften Goesen Abell de Berck ende Arent Cost borgermeister tot Ommen dije dese coop cedule neffens vercoper ende copersche mett haer egenhanden ende naemen underschreven. Actum ut supra.
Johan van Twickelloe tho Barchboningen ende Veenhues.
Alheyt Aldegonda van Renesse Dogter tot Eerde.
Goszwijn Abell de Berck.
Arent Cost.
Derck Meijners scripsit et subscrifft.
Bron: RAO - Archief Eerde.
1632: Copia van eenige verkoffte percelen des erves
Neversuill.
De andere sijdt vant Hengeler nae eerder Broeck ingestettet door
Tonis Hermsz, voor vijff hondert viftin goltgl. noch bij
Tonis verhoeget met hondert ggl. noch Claes de Schutte iss
verde verhoeget met 2 ggl. daermet den slach beholden, borge Willem
Frederincksz ende Derck Welinck.
De landerien op den camp bijt huis soe de offgepaelt sijnnen. De wech
daertoe sall gaen vanden mars off halff vant lant dat verkoft wort ende
halff vant lant dat bijt huis blift.
Het huck stucke nae de huck ingesettet doer Jan Hermsz waer
twehondert viff goltgl een oerst noch verhoeget met 10 ggl noch
verhoeget bij Tonnis Hermsz met 5 ggl noch bij Jan Hendricksz
verhoeget met 5 ggl noch bij Tonis Hermsz verhoeget met 10 goltgl
noch bij Tonis eens verhoeget daermet den slach beseten. Borge
Jan ten Cotte, Hendrick Willemsz.
Het stuck daernaest ende ingesettet doer Jan Hendricksz voor
twehondert vifeentwintich goltgl darmet den slach beholden. Borge
Derck Welinck, Jan Jansz Mollenhorst.
Het derde stucke over den wech door Albersz Egbert voor vierhon-
dert viff goltgl een oerst noch verhoeget met 50 goltgl. noch Jan de
Meyer den slach gekregen met 20 ggl. borge Hendrick Grote Haselhorst,
Jan Jansz Mollenhorst.
Noch het lange stucke daer naest ende ingesettet dor Tonis Hermsz
voer twehondert dertieg goltgl een oerst noch verhoeget met 10 ggl noch
verhoeget bij Hendrick Jansz met 10 ggl darmet den slach beholden.
Borge als boeven.
Het lange stucke naest de hege int suiden ingesettet doer Egbert Albersz
voer twehondert twenviertich goltgl van oerst noch bij Egbert
Albersz verhoeget met met 20 goltgl noch Wolter Eskens met 5
goltgl. den slach beholden. Borge Claes Wilmsz, Michell Jansz.
Het korte stucke ofte ganspin nae den mars met het gertin
daerbij ingesettet bij Albersz Egbert voer drehondert dreendertich
goltgl een oerst noch bij Albertsz Egbert verhoeget met 20 ggl
noch bij Wolter Eskenss verhoeget met 5 ggl darmet den slach
beheholden. Borge als boeven.
Dat dese copia met het principale over een kompt betuige ick onderget.
Derck Meynersz procuratori admissus.
1639 nov 15. Roelinck verwalter.
Anno 1639 den 15 Novemb. is een vruntgesz accort geholdene tusschen
Arent Cost Borgemeyster en de weledele frouw Alegonda van Renesse
frouw van Rethraedt tot Grothuesen ende datt ter presentie van den
Welled: Jr. Henrick van Heerdt scholtus tot Ommen, ende den
welledelen, Jr. Bernhardt van Rethraedt als man ende mombaer,
van sijn vrouw voorsz, ende bekenden, dat sye aen den ersaemen, Arent
Cost, borgemr: Anna Jansen sijn echte huiszfrouwe en
erfgenamen over cedeert en overgedrage hebben een stucke goedet offte
erve genoemd Neverswill so dat bij Jan den Meijer,
tegenwordich gebruicket worth gelegen int gerichte van Ommen
int karspel van den Ham buerschap Noortmeer soo als datt
tegenwordich gelegen is, met hues hoff, schure schaepeschot, landtsandt,
hoge ende leege toe heyde toe weyde, soe de voorsz vrouw Alheyt Alegonda
van Renesse vrouwe van Rethraedt, ende den Ed. Arent Cost onder
haer beyden van den Welled. Jr. Johan van Twickelloe voor etlicke
jaeren t'samen gekofft hebben, het welcke een vrij leen goedt is, van
den heer van Keppel, met alle sijn annexen ende gerechticheyt
ende beswaernissen, so daer tegenwordich opstaen waarmet den E. Arent
Cost bekent wasz als hulder en de voorgesz vrouw Rethraedt
kopersche aff wasz, met beleent sijndt nyet daervan uuytgesondert
behalven het Hengeler voor een somma van pennongse, so den Ed.
Arent Cost haer welled: verschotten hadde ende sal noch den Ed.
Arent Cost boven dese bovenverhaelde pennongen aen de
welled. vrouw van Rethradt noch uytkeeren ende betaellen tegens
toekommende Sunte Jannes 1640 acht offte zistijndage onverhaeltt dye
somma van tweehondert golt gl, den golt gl tot - 28 stuver het stucke
waerentegens de voorgesz vrouw van Rethraedt met Eheman Jr.
Bernhardt van Rethraedt beloeven ende vennemen van den Ed. Arent
Cost aen de Welled: Alheit Alegonda van Renesse vrouw van Rethraedt
alle obligatien en reckeninghen van dye hyer boven verhaelde
verschotten penningen ter presentie van den Ed. Henrick van Heerdt
scholtus tot Ommen en den edelen Jr. Gerlig van Besten ten handen
gestelt en overgelevert.
Actum et supra.
Adelheyt Aldegonda van Reetradt geboren van Renesse.
Verwalter Roelinck.
Henrick van Heerdt alse getuige.
H.S. bedan yck myn sijl van godebrak
Geerlick van Besten als getuige. bajatyn Aldegonda van Reetradt
geboren van Renesse.
Bron: RAO - Archief Eerde.
1644 feb 7. Copia. Weled. Mogende Heeren De Gedeputeerden van Ridderschap en
Steden representerende de Staten van Averijssel.
Borger Arent Cost geciteert (= opgeroepen) zijnde van de Bourschap
Eerde tegens den 7 deses geeft neffens Jr Geerlig van Besten
wegen de Erffgen. van den Ham gants eerbiedelijck toe berigt
volgens acte desen aengesegt.
Dat het kerspel Ommen en den Ham aengaende des Koenings
contributien zijn geprolifeert en die van den Ham altijd
betaelt hebben (van 't hondert zes).
Versoecken diermaeten dat sij als voor desen betaelen mogten en het
Erff Everswill ten volle in den Ham gelden, gelijck
deslange is geschiet.
Of ingevalle U Welede Mog. konden verstaen dat het Campjen gent het
Hengeler soude toe Eerde gelden haer portie wijse afgenomen
en die aen Eerde weder op erlegt mogt worden.
Als versoecken ook Suppten dat die leege landen bij den Erff Everswil
behoort en daervan verkoft zijn insgelijcks mogen gelden oft haer al mede
so veel afgeslagen.
Verwagtende hierop finale decisie, ten eijnde sij met andere naburen off
onder malkanderen geen moeijte mogten hebben dewijl die goederen soo
door malkanderen liggen ende die leege landen in Hammer en Ommer
carspel altijd bij de Erven sinen gereeckent.
--- dit doende ---
Berigt voor Burgemr Arent Cost den 7 Febr. 1644.
Bron: RAO, Markeboeken van Den Ham. Inv. 452-452. Ik heb
ook een copie van inv. 453.
1660 Eodem die coram ut supra (Op dezelfde dag
ten overstaan van bovengenoemde personen):
Beleent Berent Hermensz genaamd Neversells Berent met een
mathien landes genaamd de Kalverweide en een klein gaardetien
daaraan gelegen aan de hoge horst ten eenre ende Gesenclaar ter
andere sijde met nog een half mudde landes gelegen op de mageler es
tussen Brachert ende Hannes Goossens land te samen uit
Wigboldinck gesproten ende dan nog met de helffte van het
meergemelte stucke genaemd Veltheckstucke zijnde 6 schepel uit
Lamberinck to Magele, onder hoff te Archem gehorende,
ende heeft hulde en Eedt na haeves rechte gedaen.
Bron: RA Zwolle/ Archem?
1660 Eodem die coram ut supra (Op dezelfde dag ten
overstaan van bovengenoemde personen), amptman Gerard Wijer etc.
Beleent Hanna Henrixen geassisteert met de Ed. Jacobus Everts
als haar toegelaten voogd ende ter ondersteun van hare soone
Herman Berents als haren hulder in dese na dode hares vaders
Henrick Jansen met het Braecksteertstucke, groot 2 mudde
gesaai nog benevens 't eindes dat grote stucke 4 mudd landes, item een
stucke achter die gaarden 1 mudde landt ende het Velthexstucke
6 schepel groot samen gesproten uit het volschuldige erve Lamberdinck
tot magele soo die in hulder gestelt hare voornoemde vader Henrick
Jansen daarmede op den 14 sept anno 1614 is beleent
geweest ende met doode ontruimt heeft ende voor voornoemde Anna
Henrix geassisteert als voors. heeft haare soone Herman
Berents hulde ende eedt nae haeves rechte gedaen, 't selve geschut
sijnde heeft Anna Henrix geassisteert wie boven met thodoen
haren verschr. hulders Herman Berentsz de voorn ... aan handen
des amptman geresigneert ter behoeve van haer forst. genad. ende
Graflijke Capittel met versoeke dat de Coopers tegenwoordige bezitters
daarmede ... (rest ontbrak; actes zelf vertalen)
Bron: RA Zwolle/ Archem?
1674 okt 27. Voor amptman Gerhard Wijer out burgemeester
ende leenmannen bij gebrek aan hoffgenoten, Rudolphus Wijer en
amptman Martinus Boelen van het capittel Deventer:
Beleent Berent Roever ten sijner versoecke in name ende als man,
momber ende hulder sijner huisvrouwe Hermtien Berents Neverseel
na de doode van haer vader Berent Hermens Neverseel met een
maetien landes genaamd de Calverweide, een clein gaardeken
daaraan gelegen de hoge horst ten eenre en het Geesenclaar
ten anderen zijde en met een halff mudde landes gelegen op de Mageleres
tussen de Braeckstert en Hannes Goossens lant te
samen gesproten uit het volschuldige erve Wigboldinck te Magele
in de carspele Ham gelegen omme deselve na haves rechte van Archem
van haar vorstelijke hoog grafelijke gen. te holden in thins en
leenscher weerde, ende gen. Berent Roever heeft aan den amptman
(handelende in name sijne huisvrouwe) hulde en eedt na behoren des
haves rechte van Archem gedaan.
Bron: RA Zwolle/ Archem?
1674 okt 27. Eodem die coram ut supra (Op dezelfde dag ten
overstaan van voornoemde personen, amptman ende leenmannen bij gebrek aan
hoffgenoten.
Beleent Berent Roever (ten versoeke) in name ende als voogd ende
hulder sijner huisvrouw Hermtien Berents Neverseel na dode hares
vaders Berent Hermsz Neverseel met de helffte van het
Veltheckstucke, sijnde in het geheel 6 schepel groot, gesproten
uit het volschuldige erve Lamberdinck te Magele in de
Carspele Ham gelegen, omme het selve nae haeves rechte
van Archem van haar vorst. hoogh. graafelijke gen. wie thins
ende leenscher te holden gelijk sulx behoort. Ende Berent Roever
heeft hiervan in name sijner huisvrouw Hulde ende Eedt na behoren ende
haves rechte van Archem gedaen.
Bron: RA Zwolle/ Archem?
1675 Vuurstedengeld Salland, folio 42. Nortmeer: In guldens-stuivers-penningen.
Slijckhuys 1-.-.
Nortmerinck 1-.-.
Aeltjen in de Kuype 1-.-.
Neversel 1-.-.
Lambert Bergman 1-1-.
Haselhorst 1-.-.
Oldenseel 1-.-.
Leers Seyne pauper .-.-.
Kippen Berent 1-.-.
en op folio 46 het volgende verzoek om vrijstelling voor de paupers.
Wel Edele Mogende Heren, Mijne Heeren, De Gedeputeerden van: Staten
van Overijsel
Geven onderdaniglijck te kennen de Armen in den Ham soo hieragter
volgens attestatie van de Pastoor uijtgedruckt staen dat eensdeels van de
Diaconie van den Ham onderhouden worden, en anderdeels van sig selven
soo arm en onvermogen sijn dat van 't eene broot niet en weeten tot het
ander te geraecken, dat deselve mede, ingevolge resolutie van U.Ed.Mog op
het schorsteengelt zijn aengeslagen omme hetselve voor de halfte te betalen.
Ende off zij wel alle .... in haer eygen huysjens woonen / ende dienvolgen-
de hetselve schorsteengelt aen de huyse niet en konnen korten / soo ist
nogtans dat deselve huysjens meerder beswaert sijn door hare schulden als el
deselve bij vercopinge souden kunnen gelden, weshalven zij nodig geoor-
deelt hebben sig te addresseren aen Uw Ed: Mo: haer Suppl:ten om godswille
het voors- schorsteengelt gelieven te remitteren.
1675 Vuurstedenregister Eerde (1675) folio 101. De Scholtus en Henrick Martens op de
Havesate wonende 4 hoofden
Willemes 3 ,,
Mullers 3 ,,
Nijenhuys 3 ,,
Schultinck 3 ,,
Weelinck 3 ,,
Meulemans 4 ,,
Blickkenhorst met de inwoonder (pauper) 4 ,,
Meulenhorst 3 ,,
Hengelaer 2 ,,
Braeckman 2 ,,
Idem in Nortmeer 3-8-1675 (folio 108)
Slijckuys 2 hoofden
Nortmerinck 2 ,,
Kippen Ale 1 ,,
Lambert Bergland 2 ,,
Groote Haselhorst 2 ,,
Hendrik uit Oldenzeel 3 ,,
* Leerseynen huys (pauper) 2 ,, *
Kippen Berent 1 ,,
Neversel 2 ,,
* Leege huyzen in den Ham daervan niet te bekomen is en die tot schuyren
gebruyckt worden.
1678 Akte, waarbij Wijer, als ambtman, Aaltje
Lamberts, vrouw van Peter Assies Lamberdinck, aanneemt
als 'hofgenotinne' van de hof te Archem voor de daaronder
ressorterende hoeve Lambertink, die gelegen is in de buurschap
Magele onder Den Ham, en vergunt, dat haar kinderen haar
zullen kunnen opvolgen in haar rechten ten aanzien van deze hoeve (1
charter).
N.B.: De vrouw treedt hier vrijwillig in de hofhorige echte teneinde haar
kinderen, die rechtens de status van hun moeder volgen, mettertijd te
kunnen laten profiteren van het hofhorig erfrecht.
Bron: RAO. Fam. Archief Heerkens (1982) nr. 418.
1680
28 sept.
Erschenen in desen Ed: Gerigte Dr Rob: Truirniet,
bediende advocaat van bmr Jurr: Stuive
qqa, seggende tegens huiden om agt uiren te hebben doen citeren
Berent Adams in den Korten ten eijnde sijne schoonvaders
Geert Gerritsen in den Kortens merk staande onder seeker hantschrijven
in dato den 26 april ao bij de Heer Scholtis Salr
uit sijnen name ter profijte van Compn principael
qqa opgestelt te bekennen off ontkennen staande in dien val
wagten op de comprie van de gedaagde ende dat in dien val
moge worden gecondemneert gemelte merk te kennen off te ontkennen in cas avers
versoekende dat gemelte in contumaciate voor erkent moge worden verklaart, alles
onder protest van kosten.
Is hierop g'comprt de gedaagde Berent Adams in den Korten ende heeft het merkteeken van zijn schoonvader Geert Gerritsen staande onder een handschrift op dato den 26 april 1680 ten profijte van Jan Jansen op'n Neversel gepasseert bekent.
(Bron: HCO, schoutambt Ommen en den Ham, inv. nr. 40).
bmr - burgemester; qqa -
qualitate qua 'in hoedanigheid van'; ao - anno;
salr - saliger; comprie - comparie
'verschijning'; condemneren - veroordelen; in cas avers - (eig. in casu adverso)
inzake het tegenovergestelde; contumacia - contumacie -
verstek; in contumaciate - bij verstek.
1681 mrt 25. Bekenne ick onderget. Jan Jansen Neverseel
voor mij ende mijn erffgen. verkofft te hebben gelijck ick verkope
midts desen, an de A Hendrickien Kost wed. van sal.
Jan Gerrits Moerkercken, een stucke landet genaempt
den Tappaen Goerden offte Kotter Steede, met zijn
recht ende gerechticgheit, daertoe Hoerende, kommet vrij van alle
uijtgaende renten exemp Heeren Schattinge, gelegen an Neverseels
camp, en dat voor een somma van hondert en 30 carl. gld
(Inv.: en een ducate tot een voormeeds en den 50 penn tot lasten
van coopperse) en dat voorn. cooperse mij weer restitueren
de halve wijncoop, armengelt en schriffgelt, soo ick daer van gegeven
hebbe en bekenne ick onderget. Jan Jansen Neverseel, dat
Hendrickien Kost wed. Moerkercken, bovengen. cooppenn.
ter somma van hondert en daertich car. gl met een ducate tot voor
meeds, en de halve wijncoop, schriff en armengelt an mij onderget.
voldaen en betaelt heeft, onder condities dat vercooper
geholden sal zijn ten allen tijde behoorlicke opdragh hier van te doen,
sonder argh offte liste in oirconde deze waerheit, hebben wij dese doen
schriven en eijgenhandigh onderteikent.
Actum Swoll den 25 meert Ano 1600 een ende tachtentich.
Bernard van Delden uijt naem van mijn schoonmoeder Moerkercken.
Dit is het merck van Jan Jansen Neversell. In mijn presentie als getuige Jannes Coster.
Bron: RAO - huisarchief Eerde.
1681 Akte van belening door Bernardus Wijer, als
ambtman, van Assien Peters Lamberdinck met het goed
Lamberdink, gelegen in de buurtschap Magele onder Den Ham.
(1 charter).
N.B.: Dit stuk is kennelijk door belanghebbende nooit bij Wijer afgehaald.
Bron: Uit archief Heerkens RAO nr. 434.
1686 mei 8. Jan Henricksen en Swaentien Tonnisen zijn huijsvrou
wonende in den Ham, hebben voor haer en de haeren erffgenamen,
erffelick ende ummermeer, verkofft, gelijck sij vercoopen midts desen
an de erbaeren Henrickien Kost wed.: van wijlen Jan Gerritsen
Moerkercken ende haeren erffgenamen, een halff mud: boulandes,
gelegen onder het kerckdorp van den Ham, op de camp van
H. Jan Neverseel, tusschen Hoesman zijn mud:
landt ten suyden en de sloodt van Neverseels weyde ten Noorden
ende andere zijdte bij langes de wael van de camp, tiende
kommen vrij van alle uytgaende venten, exempt heeren schattingen,
welcke anstons eygendomelick sal angetast worden, voor een somma van
negentig Carl gl: tot twintigh stuivers het stuck, te betaelen anstons
bij het teikenen deses, een somme van viertigh Carl. gl: belovende
sij vercooperen dit voorsz: halff mud: landes ten allen tijden te
waghten en te warnen voor alle evictie en opspraeke alles sonder
arglist in waerheits kennisse hebben wij deses daer schriven en met
ons eygen namen en maercken ondergeteikent.
Bernard van Delden voor mijn schoonmoeder.
Dit is Jan Henricks eigen Dit is Swaentien Tonnisens
eigen getrokken mark þ geen getrokken mark @ geen wi getuigen.
wi getuigen
1686 mei 8. Anno 1600 ses en tachentigh den 8 may is bij ons onderget. het eerste termijn tot viertigh Carl. gl ontvangen oirconde onse onderteikenninge
IDEM IDEM
J.v. Muiden
door E. Jansen van den Heyne
1686 jun 5. Anno 1686 den 5 Juny noch ontvangen van de wed:
Moerkercken vifftigh Carl. gl.: daer meede is onderget. de cooppenningen
van bovengens: halff mud: landes ten volle betaelt en voldaen,
oirconde onse onderteikeninge.
IDEM IDEM
IDEM
1688 jul 3. Hypotheek van Neversels Berent
1688 sep 20. Overdracht door: Seyna Elisabeth van Laer,
wed. van overl. Herman Jan Grubbe te Mennegeshave,
geadsisteerd met burg. Henrick Vriesenderp, voor zich en als
wettig voogdes van hun kinderen.
Aan: Antonius Bossier, pred. te Ommen, m.v. Susanne Roothuys.
Van: a. hooimate, Neverselsmate genaamd, bij 't Neversel,
in de boerschap Noortmeer.
b. Stuk hooi- of weideland de Bijvanck (Bijvang) onder den Ham
gelegen, grenzend aan Jan Arents en Frerick Muller.
Opm.: Van de verkoopprijs wordt afgetrokken een lening door Bossier
gegeven op 21-4-1683 met als onderpand de haver- of Russenweijde
en paardeweyde, uit de Neverselsmaete en Bijvang.
Per saldo nog een schuld aan Bossier, waarbij genoemde haver-
en paardeweijde als onderpand blijven.
Bron: Index Rechterlijk Archief Overijsel betreffende acten
verwerkt in het schoutambt (RAS) Ommen en Den Ham. Inv. nr. 1, fol. 52-53,
acte van overdracht.
1688 sep 20. Overdracht van de hooimate, Neverselsmaete genaamd,
bij 't Neversel in de boerschap Noortmeer en een stuk
hooi- of weideland de Bijvanck (Bijvang, bij Minkjans??)
onder Den Ham gelegen, grenzend aan Jan Arents en
Frerick Muller. Opmerking: Van de verkoopprijs wordt afge-
trokken een lening door Bossier gegeven op 21-4-1683 met
als onderpand de haver- of Russenweyde en paardeweyde,
uit de Neverselsmaete en Bijvang. Per saldo blijft
nog een schuld aan Bossier, waarbij genoemde haver- en paardeweyde
als onderpand blijven.
Aan: Antonius Bossier, predikant te Ommen, man van
Susanna Roothuijs.
Bron: RAO: overdr. 20-09-1688 RAS fol. 52-53.
1689 feb 13. Verhoord worden: Jan Arents, Wolter
Berents, Berent Wijchers, kopers van het erve Lamberinck
(tussen Mute en Geesincklaer).
Getuigen: Willem Hermsen Nijenhuis (60 jr), Helmich Jansz
Leeferdinck (35 of 36 jr).
Wijlen Peter Lamberdinck nam een 8 jarige Jan Jansz van de
Weide in dienst in het jaar 1666 op bepaalde condities, nl.
via scheper, kleine knecht etc. Hij heeft veel werk gedaan maar
niets ontvangen.
Comparante: Aaltje Lamberts (voorheen wed. van Peter Assies
Lamberinck en inmiddels ook alweer van Jan Jansz Nevensel)
zegt dat zij niets met deze schulden van doen heeft.
Bron: RAO: overdr. 13-02-1688 RAS
1689 dec 11. Door: Derxk Wijchers Ootmerinck op
Ootmerinck te Lemele man van Wijchmontjen Geertsen.
Aan: Gerrijt Geertsen man van Jennegien Wijten, eerder
man van overleden Jennegien Geertsen Uijsmerinck.
Van: ¼ deel in de Neverselsmaete, groot 2 dagwerk hooiland,
gelegen in de buurtschap Noortmeer onder Den Ham, carspel Ommen,
grenzend aan vrouwe wed. Grubbe, het Fliermaetjen, de Kuijper in Den
ham, Neversel, de Meente en de Bestemer.
Opmerking: Derk Wijchers had op 1-5-1670 een geldbedrag
geleend van Jennegien Geertsen Huysmerinck; voor aflossing
daarvan wordt nu dit aandeel in de Neverselsmaete verkocht aan
Gerrijt Geertsen als vroegere echtgenoot van overleden
Jennegien Geertsen Huijsmerinck.
Getekend: Hartger van Borne, procureur te Ommen.
Bron: Neverselsmaete, overdr. 11-12-1689 RAS fol. 80-81.
1690 jan 21. DOOR: Arent Lucas m.v. Hillegien Willems,
haar broer Berent Willems en haar zuster Jennegien Willems.
AAN: Wolter Berents; de kinderen van Berent Reuver, m.v.
overl. Hermtjen Berents; de kinderen Jan Swiersen m.v.
overleden Hendrickjen Berents.
VAN: 3 schepel zaailand op de Mageler Esch tegenover het
Veltheckke, grenzend aan- en tussen 't land van wed. Grubbe
te Mennegeshave en de kinderen van Neversels Berent onder
den Ham, carspel Ommen.
GETEK. Hartger van Borne, proc. en custos te Ommen.
OPM.: Dit geleverde zaailand is op 22-11-1681 ten overstaan van dit
gericht verkocht door overleden Jenne Tonissen, v.v. overleden
Willem Jansen (ouders van Hillegien, Berent en
Jennegien Willems voorn.) en de mombers over hun kinderen.
De kooppenningen zijn nu gebruikt om schulden van de ouders te betalen.
Nu vindt de overdracht van de verkoop plaats.
Bron: RAO RAS 1 fol 84 Vo-85.
1690 sep 18. Akte v. overdr.
DOOR: Jan Hendrixen vroeger meier op Mollenhorst te Eerde
(nu op 't Loo voor Coevorden), m.v. Hermpjen Jansen etc.
VAN: o.a. 't Hasenbree bij Slijckhuis en Berglant in
de Noortmeersche Esch.
Bron: RAO RAS 1.
1693 nov. 23. Hendrik Nevelsel; komt voor in contentieuze acte van Schoutambt Ommen en Den Ham. Inv. nr. 40, 23 nov 1693.
1709. Acte van overdracht van Nevenselsmaate bij het
Nevelsel, die 13-4-1697 door wed. Grubbe als besitster
en boedelhoudster van Mennigeshave verkocht is aan Antonius
Bossier, pastoor te Ommen. Op conditie de maate
weer terug te kunnen kopen voor dezelfde som.
Bron: RAO, RAS Ommen en Den Ham.
1713 aug 4. Overdracht van het erf Hengeler van
Grootvelt naar Johan Werner van Pallandt op 4 aug. 1713.
(Slechts deel van de acte).
Op dato onderschreven hebben de Heer Doctor van Grootvelt en sijn
Huisvrouw Johanna van Delden verkoft gelijk verkopen kragts
deses an de Hog. Welg. Heer de Baron van Palland tot Eerde
lieutenant general en gouverneur van Aeth, en sijn Ho. Welg. Eheliefste
Vrouw Baronesse van Baer een Erve en goed genaemd het Hengeler
gelegen onder den Ham of Eerde, zijnde gewaerd in voors.
Hammer ende mede in Eerder Markte dogh ten reguarde van
de Hammer waere so veel de oude brieven sijn uitwijsendes met
sijne laege en hooge landerijen en met alle t' geene de meijer
tegenwoordig is gebruikende,
Bron: Voorlopig onbekend; zoekgeraakt door comp.storing.
1714 jan 11.: Testament van Aaltjen Lambers laast nagelaten
Wede. van Jan Nevelsel in den Ham.
Ick Joan Westenberg wegens Hogere Overigheit in der tijt Scholtus
van Ommen en den Ham, certificere hier mede, dat voor mij en keurnoten
als waren Jan Swiers en Henrick Hartgers in den Edlen
gezigte is gecompareerd en erschenen Aaltjen Lambers laest
nagelaten Wede van Jan Nevelsel sieckelijck bij 't vuir
sittende, dogh haar verstandt en memorie volkomen magtigh, soo als
uiterlijck gebleken ende men anders niet konde bemercken
sijnde geadsisteert met Wolter Berents capitain als haren
gekozen en toegelaten momboir in desen, verklarende uit aenmerckinge
van de sekerheyt des doots ende onsekere uire van dien, geresolveert
te hebben tot proventie over haar tijdelijcke na te latene goederen
te maken de volgende testamentaire dispositie; voor off in de
barmhartige handt gods hare ziele ende doode lichaam ter eerlijcke
begravinge hebbende aanbevolen: Verklaerde sij comparanten kragt
deser te institueren ende nomineren tot haer universele erfgenamen
van alle hare na te latene gerede en ongerede allodiale en lheenhorige
goederen actien ende crediten niet uijtgesondert haar schoonsoon
Vrerick Jans Varver, om na haer overlijden eeuwiglijck ende
erflijck te genieten ende behoeden, mits dat daer van na haer doot
sal uijtkeren ende betalen vrijgelt sonder enige retractie dese
volgende legaten, als namentlijck aen haere suster Hendrickien Lambers
huisvrouwe van Bewr Jurrien Stuyver tot Ommen de somma van
vijfhondert car. guld: eens, en Berentjen ende Grietjen Stuyver
haar glde Susters Doghters ieder vijf ende twintig car: gl. eens,
ende aen den armen alhier vijf ende twintig car.guld: eens. Al
't welke haar testatrice duidelijk voorgelezen sijnde, verklaarde
hare vrije uijttertse willen te wesen, begerende dat na haer doot
also moge agtervolgt worden 't sij als Testament, Codicil, Giften
ter saeke de doot, ofte onder de levende, of sodanig anders
als best sal kunnen stant grijpen, schoon eenige verdere nodige
solemniteiten hier in mogten sijn geomitteert. In kennisse der
waarheyt hebben ick Scholtus voornt desen ondertekent ende gesegelt,
gelijck de momboir Wolter Berents Capitain ook heeft gedaen.
Actum ten huise van de selve. Ham den Elfden Januarij 1714.
was ondert: Wolter Berens
B. Nijhoff
J. Westenberg, Scholtus te Ommen.
er waren 3 segels in groen was gedrukt, daer onder aanhangende.
1714 Erve en goed Hengeler, waaronder Tappengoorn
en Deerenhorst, dat ligt bij het erve Neversel gaat
naar Baron van Pallandt.
Bron: RAO, RAS Ommen en Den Ham.
1716 Derk Egberts van de Geerlich en zijn zuster Marregien
Egberts vermaken hun boedel (Derk zit ziek bij 't vuur)
aan Arent Hendriks en Willempje Berents, kinderen van
hun zuster zaliger Ydegien Egberts door Jan Vrerix Verver
verwekt, 100 Rijndaalders ad 50 stuiver stuk. Aan Hendrik Arents,
man van wijlen hun zuster Willempje 100 Rijndaalders. Aan de
kinderen van hun overleden broer Jacob Egberts 100 Rijndaalders.
Aan hun nicht Elsje Willems, dochter van zuster Jennigje
Egberts door wijlen de meester Willem Berents chirurgijn verwekt
ook 100 Rijndaalders en 6 spint land op de Vrettekamp en nog
land te Meer.
Bron: RAO, RAS Ommen en Den Ham.
1717 sep 23. Op huijden, dato onderss: soo heeft Dr.
Wilhelm van Grootvelt, als gevolmagtigde van sijne meuije
Hendrina Moerkerken, aen den hoog welgebooren, gestrengen
heer Baron van Pallandt, heer tot Eerde, Lt.
generael ten dienste van den Staat der verenigde Nederlanden en de hoog
welgeboore Vrouwe Baronessse van Baer, Eheluijden verkogt
eerstelijck sijner meuijen erve ende goedt Neversel ofte
Neverswill ook opganck genaemt gelegen in den Carspel
van den Ham Boerschap Nortmeer met alle sijn getimmer soo daer
op is staende opgaende eyken boomen, hegge holt, hooge en de leege
landen en alle regt en gerechtighijt, van outs daer toe
gehoert hebbende sijnde hier ook onder begrepen den aengegraven kamp,
sedert korte jaeren door verkooper qq.aengegraven. Dog maer voor soo
verre als uyt hoofde van die aengraving is hebbende sijnde dit erve
leenroerig aen den huyse Keppel ofte Voorst en beswaert
met diverse uytgangen jaerlijckx, als aen de kerke pastorije en
de Armen van den Ham ende negenthien stuyvers Deventer
handtgelt jaerlijckx, bedraegende ongeveer elff Carl. guldens en
thien a twaalff stuyvers jaerlijckx, dog thiende vrij. Des sulx
voor de somme van vier duysent Carl. guldens vrij gelt te betaelen in
een onverdeelde somme op Martini deses jaers 1700 en seventhien.
Dog salt aen haer hoog wel geboorne vrijstaen gesijde cooppeningen,
indien soo wilden eenige penningen daer van op interesse te houden
ofte int geheel het aen haer hoog welgeb. gepermitteert sijn, mits
daer van interesse betaelende tegens vier van 't hondert in 't jaer
van gemelden Martini 1700 en seventhien gerekent, en sulx tot aflosse toe,
die ten allen tijden in soo een val kunnen en moogen geschieden
wanneer een van bijde parthijen den anderen vierendeel jaers voor den
verschijndag quam te waerschouwen blijvende daer en boven de
jaerlijckxe uytgangen ad elff gl thien a twaalf stuyvers jaerlijckx
gelijck oo het octroy en jura van de belooninge den geheeln vijftigsten
penning, en alle Carspels lasten soo gemelde erve nog mogte verschult sijn
mede in 't geheil ten lasten van hare hoog welgeb. gestrenge coopers en
sulx onvermindert de coeppeningen sullende haer hoog welgeb. het
gemelde erve aenstonts naer onderteykeninge deser in vollen
eigendom aentasten. Doch alle achterstaende verschene pachten,
en nog aenkomende Martini deses jaers 1700 en seventhien te
verschijnen sullen komen ten profijte van de verkooper qq.
moetende aen den meyer Jan Willems sijne op Martini
1700 seventhien nog resteernde drie jaeren door de hoog welgeb.
coopers werden uytgehouden.
Verders is een contract van koop gemaeckt tussen meergemelden hoog wel
gebooren heer Baron van Pallandt en vrouw Baronesse van Baar
en Dr. Wilhelm van Grootvelt gg. als verkooper over derselver
katersteede, mede in 't karspel van den Ham Boerschap Nortmeer
gelegen Miskotten genaemt bestaende in een bouwkamp en
verdere lege landen met sijn regt en gerechtighijt als van outs
daer aen is behoorende geweest, en het selve bij mijn schoonvader
Barnard van Delden zaliger, van den Ed. Johan van Benthem
op de 30 Augusti 1686 is aengekogt sijnde allodiael
thiendt vrij goedt.
Dog indien onvermoedelijck mogte geblijcken, dat gemelde Catersteede
thiendpligtig mogte weesen soo sal daer voor evenwel niet aen de kooppen-
ningen gekort kunnen worden en sulx voor de somme van achthondert Carl.
guldens in een onverdeylde somme op Martini 1700 en seventhien te
betaelen. Dog indien de hoog welgebooren coopers gemelde penn. aen haer
hoog welgeboorene vrijstaen, mits daer van betaelende interesse tegens vier
van 't hondert in 't jaer blijvende de 50-sten penning transport, en alle
Carspels lasten soo nog mogte verschult weesen ten lasten van de hoog
welgeb. coopers alles onvermindert de coopenningen, verders sullen haer
hoog welgeboorene, gemelde catersteede aenstonts naer onderteyckeninge
deser in vollen eygedom besitten. Dog alle achterstaende pachten en nog op
Martini 1700 en seventhien te verschijnen sullen sijn en blijven ten profijte
van den verkooper.
Verders is wel expresse geconditioneert dat alle opgaende eyke boomen soo
bij en omme gemelde catersteede Miscaten sijn staende, 't sij deselve jong
ofte out sijn ook die den laesten storm sijn gevballen sullen sijn en blijven in
vollen eygendom van de verkooperse, mits dat deselve voor den 1 may van
't jaer 1700 en achtien van de plaets geamoveert en weggenomen werden.
Staende het egter vrij aen meer gemelde haer hoog welgeboorene ses a acht
eykenboomen ten haeren keuze mits daer tijdelijk van kennisse gevende aen
sig te houden tot beschuttinge van 't getimmer mits deselve aen verkooperse
betaelende, ingevolge taxene van onpartijdige.
Eyndelijk en ten laesten is nog geconditioneert dat haer hoog welgeb.
gestrengen den meyer Herman Berglandt woonende op Miskotten
gedurende des meyers leven sal moeten continueeren en de huur sijnde
twintig Carl. guldens en een a twee paer hoender jaerlijckx sonder dat
den selven door eenige diensten sal moogen worden beswaert ofte
eenig landt van sijne plaetse wert afgenomen ofte op de een ofte op
de andere maniere verergert.
En laetslijck is een contract van coop gemaekt tussen meergemelde hoog
welgeb. heer en vrouw als coopers en Dr. Wilhelm van Grootvelt als
verkooper over sijne gedeeltens in den Waterkamp, bij
Herman en Dirck Berglandt gebruickt en sulx op volgende
conditien dat de Hoog wel geb. Heere en Vrouwe Coopers voor gemelde
parceelen in den Waterkamp den verkooper competeerende daer
voor sal betaelen de somme van vijff hondert en tachtig Carl. guldens
blijvende den 50-sten penning transport en Carspels lasten,
indien die daer aen mogte verschult sijn ten lasten van de hoogwelgeb.
Coopers sijnde dese parceelen in den Waterkamp vrij allodiaal goedt
dat thiendtbaer verders sullen de geheele cooppenningen moeten werden
betaelt op Martini 1700 en seventhien ofte na die tijt door haer hoog
welgeb. werden verrent tegens vier van 't hondert, tot de aflosse toe.
Die van wedersijden mede als vooren sal moogen en moeten geschieden wanneer
een van bijde den anderen een vierendeel jaers voor den verschijndag sal
hebben opgekundigt verders blijven alle pachten tot Martini 1700 en
seventhien nog sijn hebbende door haer hoogwelgeb. moeten werden uytgehouden
in waerheyts oircont sijn hier van gemaekt twee alleens luydende coopcedels
en van wedersijden geteyckent binnen Zwoll op de 23 September 1700 en
seventhien.
1717 nov. 19. Anno 1717 den 19 Novemeber heeft mevrouw weduwe Berg aen mij onderss. per order van de heer Westenberg scholtus van Ommen, betaelt de somme van seshondert en vijff en sestig Carl. guldens en sulx in voldoening der coopp. van een parceel landt door den scholtus van Ommen uyt het erve Haselhorst in den Ham voor reekeninge soo hij verklaert heeft van de hoog wel geb. heer Baron van Pallandt, Heer toe Eerde, L. generaal LL., den Kuypers maat genaemt gekogt gelijk ook het Armengelt wijnkoop en rantsoen; sijnde hier van voor heens soo ver ineene nog eenmael quitantie aen den Scholtus van Ommen onder mijn handt gegeven.
((Samenvatting: Wilhelm van Grootvelt verkoopt voor zijn
tante Hendrina Moerkercken het erve ende goedt Neversel
of Nevenswill ook Opganck genaamd aan baron van
Pallandt man van baronesse van Baer.
Dit gebeurt tegelijk met de katerstede Miskotte die aan de
schoonvader zaliger (Bernard van Delden) van Wilhelm Grootvelt
toebehoorde. B. van Delden had Miskotten in 1686 gekocht
van Johan van Benthem.
Herman Berglandt (meyer) mag zonder huurverzwaring e.d. op
Miskotte blijven wonen.
Verder worden nog percelen uit de Waterkamp, in gebruik bij
Herman en Dirck Berglandt, verkocht aan baron van
Pallandt.))
1721. Ick Joan Westenberg wegens Hoger Overigheyt in der
tijd Scholtus van Ommen en Ham, certificere en doe kond hier mede, dat
voor mij en keurnoten als waren Henrick Henriks Ulderix en Willem
Henriks Kamphuis in desen Ed.len Gerigte sijn gecompareert en erschenen
Jennigjen Wijtten wed. van wijlen Gerrijt Geerts Mulder in
den Ham en haer beyde meerderjarige Dogteren Jennigjen en
Geertien Gerrijts bij haer voorn. man sal. geprocreet, met
Lefert Geerts Hellink tot Archem als haren drie verkoren en
toegelaten momboir in desen geadsisteert sijnde, verklarende volgens
gecelebreerde koop voor een somma van penn. de compte Moeder te
danken anbetaalt en voldaan verkoft, gecedeert en getransporteert
te hebben; sulx doende kragt deses aan de Hoog Welgeb. Gestr: Heer
Johan Warner, Baron van Pallandt Heer van Eerde, Luitenant
Generaal en Goeverneur van Venlo etc. in dienst deser Landen en vrouw
Johanna Elisabeth Baronesse van Baer Vrouw van Eerde en haer Erfgen.
Compten geregte een vierde part zijnde twee dagwerk in de hooimate genaamt
de Neverselsmate, dewelke in't geheel agt dagwerken groot
is, waer van Heer en Vrouw ankoperen ook gelijckke twee dagwerken
hebben toebehoort en nu de geregte halfscheid is toebehorende,
sijnde dese mate an de Bevert bij en onder 't Neversels
in de Boerschap Noortmeer onder de klocke van den Ham en desen
Carspel van Ommen gelegen, gevende dese twee dagwerken jaerlijcks
in de ordinaris verpondinge en Contr: onder 't Neversel
seventien st: agt penn: voorts voor vrij allodiaal en onbeswaert goed, met
alle regt en geregtigheyt raad en onraad daer bij behorende, belovende de
selve twee dagwerk hooiland te wagten en waren voor alle evictie en
opspraak soo als na landregte is behorende, in kennisse daer waerheid hebbe
ick Scholtus voorn.t: desen ondertekent en gesegelt, hebbende sij drie
comparanten desen selfs mede ondertekent en op begeerte van de momboir
heeft Cadeth Edsart Rabe desen ondertekent, en voorts op haer aller
versoek gesegelt.
J. Westenberg Yennigyn Wyten
Scholtus 1721 Ijennigijn Gerrijts
Gertijen Gerrijts
Eds. Rabe Cadeth.
Samenvatting : Archem 2 jan. 1721
Scholtus : Joan Westenberg
Keurnoten : Henrick Henricks Ulderix, Willem Henriks Kamphuis
Comparanten : Jennigje Wijten v.v. Gerrijt Geerts Mulder (overl.)meerderjarige dochters:
Jennigjen Gerrijts en Geertien Gerrijts.
momber : Lefert Geerts Hellink tot Archem.
Verkopen : aan Johan Warner baron van Pallandt m.v. Johanna Elisabeth van Baer
Pand : 1/4 part = 2 dagwerk (dus 2 x 0,4 hektare) in de Neversels hooimaat aan
de Bevert. De hooimaat is in totaal 8 dagwerk (3,2 ha) groot daarvan bezit
van Pallandt reeds 2 dagwerk. Ze huren de stukken voor een verponding van
17 stuivers en 8 penningen.
Ondertekening: De drie vrouwen comp. en voor Lefert tekent de kadet Edsart Rabe.
Bron: RAO, RAS Ommen en Den Ham.1722 dec 29. Ick onder geschreven beken ontvangen te hebben van de heer van Eerde, de somma van twee hondert vieffentwintigh gulden wegens een hoekjen lant gelegen bij het Nevensel in den Boerschap Noortmeer het welck door die gemente vercoft is, en ick an de gemente bij de eerste vergaderinge sal verreckenen.
1730 Testament dd. 1-5-1730 van Gerrijt Lamberts ten Kotte
en zijn vrouw Eva Jans Boers. Zij wordt geadsisteert door haar
neef Henrik Hermsen Nevelsel.
1733, 1735 De verponding is 8 gld 4 stuiver en 0 penningen, de
contributie 15 gld 14 st en 0 p.
Bron: RAO, RAS Ommen en Den Ham.
1748 Register van woningen en ingezetenen van het Scholtampt Ommen en den Ham uit 1748.
Jan Gijsbers setter, Jan Slijkhuis setter; keurnoten: Willem Clomp en Jan Willink; Scholtus B. Balkman.Buurtschap Nortmeer. 1. Jan Slijkhuys + vrouw Ese Hendriks met 2 kinderen Grietje en Jan onder de 10 jaar. 1 knecht - Derk Hendriks; 1 maagd - Geesje Hendriks; 1 klijn maagje Jennigje Hendriks, 1 scheper - leeft van de armen. 2. Berent Gerrits + vrouw Eezie Gerrits met 1 kindt Aaltje jonger dan 10 jr. Inwonend: Gerrit Schultinck + vrouw Swaane Hendriks; 1 maagje - Hermine Hendriks 3. Jan Geerts + vr. Jannegien Jansen met 1 kindt Roelof jonger dan 10. Inwonend: Elsie Engbert; 1 klijn kint, Jan Jansen bestaat van de armen. 4. Dirk Lubberts, weduwnaar; Inwonend: Jannigje Derks, wed. met 2 kinderen, Jan en Everdine jonger dan 10. 5. Geert Hendriks + vr. Lubbegie Wieggers met 3 kinderen: Hendrik Wieggert en Janna jonger dan 10. 6. Lammert Rulofs + vr. Anne Catrine Willems met 2 kinderen: Derkje en dine ouder dan 10. Inwonend: 1 kindt, Gerrit Jan, bestaat van de armen. 7. Engbert Westermars + vr. Geertje Beerents. Inwonend: Willem Geerts + vr. Wubbegie Engberts met 1 kindt Jan jonger dan 10. 8. Harmen Bergland + vr. Annegje Jacobs met 3 kinderen: Hendrik, Jan en Willemtje alle jonger dan 10; 1 maagje Dine Willems. 9. Jan Miskotte + vr. Aaltjen Harms; Inwonend: Jan Gijsbert; 1 knegt Jan Harms; 1 maagd Marije Harms; 1 maagd Jannegje Harms. 10. Hendrik Haselhorst + vr. Hille Jans met 4 kinderen, Jan ouder dan 10 en Lammert, Marrigje en Hendrik jonger dan 10; 1 knegt Hannes Hendriks; 1 maagd Janna Jans. 11. Jan Haselhorst. Inwonend: Matje Hendriks 12. Hendrik Lubbers + vr. Geertje Jansen met 1 kint Bartelt ouder dan 10. 13. Jan Kuisman, weduwnaar met 1 kint Derk ouder dan 10. Inwonend: Jan Hendriks + vr. Jannigje Gerrits; Gerrit Gerrits + vr. Derkje Jans met 1 kint Dine Derks jonger dan 10. 14. Gerrit Leemkuyl + vr. Jannigje Jansen met 2 kinderen Jan en Beerent jonger dan 10. 15. Wed. van Gerrit Derks met 1 kint Gerrit jonger dan 10. Inw. 1 klijn meyssie Geertje Berents. 16. Hendrik Nevesell + Willempje Jansen met 6 kinderen: Jan, Geertje en Aaltje ouder dan 10 en Albert, Eeve en Fennigje jonger dan 10. 17. Albert Plaggemars + vr. Geertje Jansen met 3 kinderen Derk ouder dan 10 en Hendrik en Jannigje jonger dan 10. 18. Jan Stoevelaar + vr. Marrije Geerts. Inwonend: Wed. Ide Jansen met 3 kinderen, nl. Jannigje ouder dan 10 en Gerrit en Dina jonger dan 10. 19. Jan Oldenseel + vr. Hendrikje Gosens met 3 kinderen: Jannigje, Asse en Trientje ouder dan 10. Inwonend: Hendrik Assies; 1 scheper Hendrik Jansen; 1 kint Gerrit Alberts dat van de Diakony bestaet. 20. Jan Willems + vr. Geesjen Hendriks met 2 kinderen: Grietje en Hendrikje jonger dan 10; 1 maagje Aaltje Gerrits jonger dan 10.
1751 Vuurstedengeld - belasting op het aantal haardsteden/stookplaatsen.
Eerde: Bewoner Plaats Aantal
1. Baron van Pallandt tot Eerde. De Havesate - Thuis te Eerde 5
Toelichting: Eigenaer van den gehele buurtschap
2. Hannes Willems Wilmes 1
3. Hendrik de Mulder De Mulder
In 1792 is deze vuurstede afgeschreven.
4. Hermen Nienhuis Nijenhuis 1
5. Jan Schultinck Schultinck ½
6. Het hoveniershuis van de Here van Pallandt tot Eerde ½
7. Roelof Meuleman Molleman 1
8. Hendrik Blikkenhorst Blikkenhorst 1
9. Jan Meulenhorst Mollenhorst 1
10. Gerrit Hengeler Hengelaer 1
11. Albert Broekman De Kooiker 1
12. Jan Boxen Den Boxen 1
13. Evert Brinkman Brinkhuis 1
Noordmeer:
1. Gerrit Slijkhuis Slijkhuis 1
Camm. J. Briessen
2. Engbert Noortmerinck Gerrit Noortmerinck 1
nu Berend Schultinck - J. Bruins
3. Jan Noortmerinck Jan Noortmerinck S.E. 1
4. Aaltjen in de Kippe Kolkman S.E. 1
5. Hendrik op Nevensel Nevenzael (Hr v. Eerde) 1
6. Lamberts Bergland nu Herman Bergland deselve 1
Jacob Bergland
7. Jan Hendrik op K.H. Klein Haselhorst (deselve) 1
8. Jan op 't Grote Haselhorst Grote Haselhorst 1
Eig. de vrouwe douairière v. Richteren tot Mennigeshave
9. Jan Oldenseel Oldenzael (J. Bruins) 1
10. Jan Plaggemars Plaggemars (Hr. v. Eerde) 1
11. Kippen Berent - Kippen Gerrit nu Gerrit Wijlens, S.E. 1
12. Nemeler
op dit register een vuurstede uitgetrokken, dog wordt thans niet vergolden.
13. Papen Kousz
niet meer vergolden
14. ... Miskotte (Hr. v. Eerde) ½
15. ... Keusman (hr. v. Mennigeshave) ½
1755 apr 12. Huwelijkscontract en Maagscheit tusschen Lambert
Westermars, desselfs huisvrou, desselfs Dogter Willempje Harms
en bruidegom Harmen Hendriksen:
Gedaen voor de Brugge te Ommen den 12. April 1755.
Was get. en ges./
G. Nagel L.S. Verw. Scholtus
L.S. Lucas Mensink
L.S. Evert Everts Wijten
L.S. B. Nagel Onderscholtus
Bron: RAO, RAS Ommen en Den Ham.
1760 Akte van belening van Johan van Raesfelt (de jonge)
met het volschuldige erve Wennerink, horig aan het stift Essen,
1626. Met aantekening dat dit erve niet meer behoort tot de Twickelse
goederen, 1760. (1 charter).
Bron: Archief Twickel, nr. 6086.
1762 dec 30. Overdracht van een dagwerk hooiland aen Den Heer Baron
van Pallandt tot Eerde.
Ik Gerrit Nagel wegens Hoger Overigheid in desen tijd Verwalter
Scholtus van Ommen en den Ham doe cond en certificere hiermede, dat
voor mij en keurnoten, als waren Hendrik Nagel en Jan van
Garnar, gecompareerd ende erschenen sijn Jan Hendriks Nevesel
en sijn huisvrouw Jannegien Willems, tutone marito, bekennende
en verklaerende aen sijn H.W.G. Gebr. den Heer Aug. Leopold Baron
van Pallandt en desselfs EheGemalinne Anna Elisabeth Baronesse
van Pallandt geboren Baronesse van Haersolte, Heer en Vrouw
toe Eerde etc. etc. etc. te hebben verkogt een dagwerk hooiland
genaamt het Kibbenmaatje omtrent het Erven Nevesel in
den boerschap Noordmeer Carspel van den Ham gelegen, voor
een Somma van honderd en vijftig Car: guldens, sijnde voorts door de
Comparanten verklaert van de opgemelte kooppenningen ten vollen betaalt te
sijn; oversulks voorsz. maatje dagwerk hooiland met sijn regt en geregtig-
heid, raad en onraad daer toe van ouds gehorende, aen opgemelte Heer en
Mevrouw aenkoperen overdragende, en daarvan te doen cessie kragt deses:
belovende hetselve parceel te sullen wagten en wharen voor evictie en alle
opspraak, so als na landregte behoord. In kennisse van waerheid hebben ik
Verw. Scholtus voornt. dese eigenhandig getekend en gesegeld, zo als ten
versoeke van beide comparanten, vermits niet schrijven kunnen of segel
gebruiken, voor haar door Onderscholtus B. Nagel (Berent Nagel.)
gedaen is.
1762 dec 30. December maakt sijn H.Welgeb. gestr. den Hr. A.L.
Baron van Pallandt bekent; van Jan Hendriks Neveseel angekocht
te hebben een dagwerk hooijland genaamt Kibben maatjen onder
Neveseel te Noodmeer in het carspel den Ham gelegen
voor ---- 150 Carl. gls:
Aldus ten prothocolle van de angaven van de 50sten penn: gebracht.
B. Nagel.
1763 Hypotheek: Jan Willems Stoevelaar, man van Dina
Berends en meier van de caterstede den Stoevelaar geeft
als onderpand de caterstede en een mudde land in de Neveselskamp.
N.B.: In de marge staat vermeld dat de hypotheek 15 - 11 - 1818 wordt
afgelost.
Archem den 25 July 1763.
Scholtus Herman van Muyden
Keurnoten: Jacob Teunis en Hendrik Derks Huisjen.
1763 jul 27. Overdragt van de katerstede Stoevelaer
te Noordmeer door de Heer Burgr. van Muyden gedaen aen Jan
Willems en vrou voor 400 gld.
Ik Herman van Muyden met commissie van Sijne Doorlugtigste Hoogheid
den Here Prince van Orange en Nassau als Erfstadhouder in den Provincie
Overijssel glorieuser gedagtenis, in der tijd Scholtus van Ommen en Den
Ham certificere hier mede, dat voor mij en keunoten, als waren Jacob
Teunis en Hendrik Derks Huisjen erschenen sij de Heer Dr.
A.J. van Muyden Burgemeester de stad Zwol, verklarende aen
Jan Willems Stoevelaer en desselfs huisvrouw Dina Berends
te hebben verkogt desselfs Caterstede den Stoevelaer genaemt,
gelegen in het Carspel den Ham boerschap Noordmeer, waervan het
getimmerte den kopers toebehoord, alles zo en in diervoegen, als deselve
Caterstede bij den Heer Comparant in eigendom is beseten geweest, en
door den koperen meijerswijse is gebruikt.
Verklarende wijders van de volle kooppenningen ter somma van vierhonder
en seven en twintig Caroli guldens te wesen voldaen, ende oversulks
voornoemde Caterstede met alle dessselfs regt en geregtigheid, raad en
onraad te cederen en te transporteren aen ende ten erfelijken profijte van de
koperen bovengemeld, met belofte om deselve te sullen wagten en wharen
voor evictie en alle opspraak volgens landregt. In kennisse van waerheid
hebbe ik scholtus voornoemt nevens den Heer Comparant dese getekend en
gesegeld.
1763 jul 27. Versettinge van de Caterstede den Stoevelaer
en een mudde land te Noordmeer door Jan Willems cum utone
gedaen aen Proc. Friesendorp voor 400 gld.
Ik Herman van Muijden met commissie van Sijne Doorlugtigste Hoogheid
den Here Prince van Orange en Nassau, als Erfstadhouder der Provincie
Overijssel, glorieuser gedagtenis, in der tijd Scholtus van Ommen en den
Ham certificeere hier mede, dat voor mij en keurnoten als waren Jacob
Teunis en Hendrik Derks Huisjen erschenen sij Jan Willems
Stoevelaar en desselfs huisvrouw Dina Berends, tutone marito,
verklaerende wegens opgenomen en ten hunne genoege ontfangene penningen
aen den Heer Procurator Hendrik Friesendorp Secretaris der Stad
Ommen opregt en deugdelijk schuldig te sijn een capitale somme van
vier honderd Caroli guldens, en deselve van heden af te sullen verrenten
tegen drie en een halve gelijke guldens van jeder honderd, mits dat met
de betalinge van drie guldens van jeder honderd sullen kunnen volstaen,
wanneer de rente binnen vier weken na den verschijndag betalen en daer
in te sullen continueren tot de restitutie of terug gevingen van het
capitael toe welke aflossen ten wedertijd en sal vrijstaen, wanneer de
lospondiginge daervan een vierendeel jaers voor den verschijndag sal
wesen gedaen van de ene of andere sijde. Comparanten stellen boven een
generaal verband van hunne personen en goederen tot een speciaal
onderpand de Caterstede bij hun bewoond, so als deselve door de
Heer Burgemeester A.J. van Muijden op heden aan hun
voor desen Edelen Gerigte is overgedragen; met alle behuisinge en
houtgewas daer op staende, mitssgaders nog derselven mudde land in
Neveselskamp tusschen het land van Nevesel in gelegen:
alles in het Carspel den Ham boerschap Noordmeer en de sulks ten einde
de Rent heffen ten allen tijde bij onverhoopte wanbetalinge daeraen
voorn capitael met de daer op verlopene interessen kost en schadeloos
sal kunnen en mogen verhalen. In waerhieds oirconde hebbe ik
scholtus voorn desen eigenhandig getekend en gesegeld, so als ten
versoeke van de Comparanten voor hun gedaen is, doende
Verw. Scholtus Gerrit Nagel.
Woordenlijstje. Caroli gulden - naam van een gulden geslagen door Karel de Stoute. certificeren - verklaren comparant - hij die voor de schout (of notaris verschijnt) cum utone - met kinderen (ik denk dat hij cum tutone marito 'met echtgenoot' bedoelde) keurnoot - gerechtsbijzitter; vertegenwoordiger van de meetellende bevolking van een rechtskring,in dit geval het carspel of kerspel 'kerkelijke gemeente'. L.S. - Locus Sigilli = plaats voor het zegel. mudde - ca 40 are, nl. die oppervlakte die met 1 mudde rogge bezaaid kon worden. scholtus - schout - de vertegenwoordiger van het landsheerlijk gezag. versettinge - hypotheek, verpanding verwalter - administrateur (van de schout) 'klerk v.d. notaris'.In de marge van dit origineel staat dat de hypotheek is afgelost.
1765 okt 24. Jan Hendriks Nevesael wordt 24-10-1765 als
voogd aangesteld over Hendrik, Jan Hendrik, Willem, Gerrit en
Fennegien Janssen, nl. de kinderen van zijn zus Aaltien
Hendriks en haar nu overleden man Jan Haselhorst. (Aaltien
Hendriks hertrouwd Hendrik Derks en krijgt 5-12-1769 nog
dochtertje Janna op het Grote Haselhorst.)
1768 jul 25. Overdracht van een dagwerk hooiland gelegen
bij Neveseel in de Lemeler Maat onder Scholtambt
Ommen op 25-7-1768 door Jannis Alberts aan Hendrik Derks
Paalman man van Jennegien ....?
1768 nov 13. Overdracht van 2 dagwerk hooiland bij het Nevenzeel
gelegen in buurschap Eerde Carspel Ommen belend naast het
land van de heer van Mennigeshave door Jan Wielink van Eerde,
Hendrik Rutgers van Zeese en Gerrit Gerrits van Varssen,
aan Gerrit Poortman (vrouwen N.N.).
1769 jan 6. Overdracht van ¼ dagwerk hooi bij 't Neevenzel
in de Hoeve Maat door Albert Jansen man van Maria
Willems en Jan Albers man van Fennigje Gerrits aan
Gerrit Herms van 't Rot te Archem man van Willempje Gerrits.
1771 jun 4. Testament van Jan op den Stoevelaar en zijn
vrouw Lubbedina Berends.
Ik Frans Cazim. Ann. van Voerst met commissie van zijne
Doorlugtigste Hoogheid, den Heere Prince van Orange en Nassau
Erfstadthouder dezer Provincie Overijssel etc etc etc. in der tijd
Schout van Ommen en den Ham, doe cond en certificeere mits deezen
dat voor mij en keurnooten als waaren Berend Zwiers en Gerrit
Jan Hendr Flim persoonlijk erscheenen zijn, Jan Willems van
't Stoevelaar onder den Ham en desselvs huisvrouw Lubbedina
Berends, zijnde laatstgemelde comparante ziekelijk, egter bij
blijkbaren goeden verstande zoo men niet anders konde bemerken en
in deezen na dat zij van de voogdij haars mans ontslagen was met
Gerrit Gerrits van den Haanen als haaren hiertoe verkooren
en toegelaten momboir gesterkt, verklaarende bijde comparanten uit
aanmerking van de zeekerheid des doods ende onzekere ure van dien
geresolveerd te hebben over haare bij doode te ontruimene goederen
te disponeren op volgende wijze testatooren institueeren malkanderen
reciproque de eerststervende de langstlevende tot eenige en
universeele erfgenaam of erfgenaame, van alle zijne ofte haare na te
latene roerende en onroerende goederen, actien en crediten om
dezelve eeuwig en erfelijk te behouden al 't welke testatoren na
dat haar dit van woord tot woord distinctelijk was voorgelezen
verklaarden alzo te weezen haare onbedwongen uitterste en laatste
wille; en dat zij daartoe zonder inductie ofte persuatie van iemand
ter weereld gekomen zijnen dierhalven begeeren dat 't zelve na zijn
ofte haar overlijden stiptelijk zal worden nageleefd en nagekomen,
hetzij als een testament codicil, giften ter zaake des doods, of
onder de leevende of zoo als best na regten zal kunnen bestaan,
schoon ook enige nodige solemniteiten in dezen mogten weezen geomitteert.
Des ten waarheid oorkonde heb ik scholtus voornoemd deeze getekent en
gezegeld, gelijk zulks ten versoeke van den testator, vermits niet
schrijven kan voor hun meede door de custos Pr. Hoefman en voor
de testatrice door haar momboir gedaan is.
1775 okt 7 neemt Willem Wijdeman een hypotheek met als
onderpand een ½ mudde land op Nevenzelskamp naast 't land van
Jan Stoevelaar.
1777 okt 3. Door Willem Schultink, wonende Noordmeer wordt
3 okt. gekocht van Heike, wonende te Almelo, een hooiland
gelegen aan de Neveselskamp.
Bron: RAO, RAS folio 24.
1782 sep 16. Testament van v. Pallandt.
Augustus Leopold van Palland verdeelt zo ongeveer het halve
Ommen, Den Ham en Beerse onder zijn zoons Adolph Warner, Adolph
Carel en Frederik Theodorus.
Bron:RAO, RAS 16-09-1782.
1791 jan 5. 't Nevenseel, overdr. begrenzing te
Notmeer 05-01-1791.
Door Gerrit Harms, wonende op het Ramermans in Seese wordt 5
jan. gekocht van Engbert Bosch een hooiland gelegen bij het
Nevenseel onder Notmeer.
Bron: RAS fol 121.
1791 feb 19. Verkoopakte: Door Engbers Bosch, wonende
Den Ham, wordt 19 febr. bij een publieke verkoop van Derk Camphuis
en vrouw gekocht een hooiland gelegen bij het Nevenseel
onder Notmeer.
RAO, RAS fol 123.
1792 sep 28. Hypotheekacte: Door Jan Willem Stoevelaar,
man van Greete Jansen. ten gunste van Anna Cath. Friesendorp
vrou van overleden Joan de Blécourt, onderpand:
1. 't keuterplaatsje Stoevelaar (was in 1763 gekocht van overleden
burgemeester A.J. van Muiden).
2. mudde land in Neveselskamp gelegen tussen dat van de Nevesels.
3. hooimaat van de marke den Ham aangekocht.
In de marge staat: Hypotheek afgelost 25-11-1808 door H. Veenhoven.
Get. 5-12-1810 W.A. van Laer Scholtus.
1795 Telling ingezetenen.
Eerde. Er wonen 13 gezinnen met 107 leden.
Gezinshoofd Aangever Aantal
1. Jan Mollenhorst zelf 7
2. Jan Blekkenhorst zelf 7
3. Jan Meijer zelf 4
4. A. W. van Pallandt zelf 22
5. Wed. Mollemans Egbert Molleman 9
6. Derk Nijenhuis Geertjen Nijenhuis 8
7. Hendrik Willems Fenne Harms 7
8. Willem Welink Jennegien Arends 10
9. Hendrik Hengeler Jan Blekkenhorst 9
10. Jan Boxen Jan Meijer 6
11. Gerrit Brakert zelf 9
12. Hendrik Kooiker (vogelvanger) zelf 6
13. Hendrik Haakman (hovenier) Jennegien Hammink 3
Noordmeer Telling gedaan tussen 21 en 31 okt 1795. Er zijn 20 gezinnen met 103 leden.
Naam en toenaam van de hoofden Namen der personen in ieder Aantal huis-
der huisgezinnen met derzelven huis die opgave deden genoten.
bedrijf.
1. Jan Janssen (bouwerije) Hendrikje Hendriks 8
2. Hendrikje Beerends, wed. van
Willem Lamberts (bouwerije) zelf 4
3. Willem Janssen (boerwerk) Gerridina Janssen 5
("Nevenzel op Minkjans)
4. Berend Gerrits (daghuurder) Hendrikje Hendriks 3
5. Jan Herms (boerwerk) Hermina Willems 4
6. Engbartus ter Horst (boerwerk) Aaltjen Willems 7
7. Gerrit Janssen (boerwerk) Geertjen Wennemans 4
8. Wilmpjen Herms wed. v. Herm
Westermars (boerwerk) Jannichjen Westermars 4
9. Gerrit Jan Hendriks (bouwerije) Jennichjen Janssen 9
10. Arend van Eerde (kleermaker) Willem van Eerde 4
11. Gerrit Jan Hendriks (bouwerije) Hendrikjen Jansen 8
12. Hendrik van Rijssen (boerwerk) Maria Jansen 4
13. Adolph ter Burg (boerwerk) Hendrina Willems 4
(Klodders)
14. Wilent Gerrits (boerwerk) Gergjen Janssen 4
15. Hendrik Gerrits (boerwerk) Klaar Harms 6
16. Gerrit Gerrits (daghuurder) Hillechjen Hendriks 3
17. Janna Geertsen wed. v. Asse
Janssen (bouwerije) (Olns) Gerrit Oldenzel 4
18. Willem Willemsen (Boer)
(Nevelaars) Janna Janssen 9
19. Herm Janssen (bouwerije) Elisabeth Herms 6
20. Jan Willems (boerwerk) Grietjen Janssen 3
(Stoevelaar)
1801 Van Rechteren tot Mennigeshave verkoopt
de groote Nevensels maten aan de bewoners van het
erve Nevensel, namelijk Willem Willems en
Janna Jansen. Laatstgenoemden lenen daarvoor f. 400,- in
Vriezenveen.
1803 nov 16. Door Gerrit Stoefstart wonende te Notmeer,
wordt 16 nov. gekocht van Hendrik Wevers en zijn vrouw een
hooiland gelegen achter de Nevenselskamp.
RAS fol. 252
1806 apr 3. Geminuteerd op zegel … 6 Fls. Js. Bosch, L.S.
Waldorp.
Ik W.A. van Laer, scholtus van 't karspel Ommen en den Ham,
doe cont en certificeere bij deesen, dat voor mij en keurnoten Hendrik
Hengeler & Hendrik Zwiers Gortemaker, persoonlijk in den
gezigte gecompareerd en erscheenen is, Jan Nevenseel,
weduwnaar van wijlen Jennegien Willems te Noordmeer,
te kennen geven gevende, dat hij uit hoofde van zijnen hoogen ouderdom,
in den onmogelijkheid zig bevind, generhande directie over zijne
goederen te kunnen uitvoeren, en derhalven gere solveerd daar
van, onder de navolgende conditien te doen afstand, ten behoeve van de op
heeden meede comparanten, Hendrik Asze en ondertrouwde bruid
Willemina Willems dewelken bij hem eerstgenoemde comparant,
en zijn schoonzoon Willem Nevenseel en vrouwe Janna Jansen
op het erve Nevenseel zullen introuwen, en wel in dezen voegen;
Dat hij Jan Nevenseel mits deesen verklaard, aan deselve jonge
lieden te cederen en over te dragen in suivere eigendom, den halven
boedel en goederen, zo als tot dus verre aan hem heeft behoord, en
alnog op het Erven Nevenseel bezeeten werd, of elders geleegen
mogten zijn, ten einde deselve van nu voortaan daar meede naar
welgevallen te handelen, mits dat hij Hendrik Asze, zijne
toekomstige vrouwe of erfgenaamen verpligt zijn, om jeegens dat gemak
en voordeel hem eerstgenoemde comparant tot zijn dood toe te alimenteren,
het geene naar staat des boedels werd vereischt; gelijk meede om hem
in zijn oude dagen alle gemak en reddinge toetebrengen en te verlenen,
en daarvan bij zijn overlijden fatsoenlijk doen begraven. En welke
gedaane ceszien en conditien invoege voornoemdes door hem Hendrik
Asze en bruid Willemina Willems sponso tutone, op heeden
in juditio is geaccepteert, en de verpligting op zig, en aangenomen.
Zijnde dien na wijders in den gezigte erscheenen Willem Nevenseel
en vrouwe Janna Jansen, marito tutone, nevens voorseijden
Hendrik Asze en aanstaande vrouwe Willemina Willems onder
adsistentie als vooren, dewelke te zamen hebben verklaard ten gevolge
van gemelde huwelijk onderling met elkanderen, tot in stand houding
van derselver boerderije overeengekomen te zijn.
Eerstelijk is geconditioneerd, zo als geschied bij deesen, dat voornoemden
Hendrik Asze en Willemina Willems in den voornoemden
boedel op het erve Nevenseel zullen komen introuwen, en
tusschen hun respectievelijk eene gemeenschap van goederen, zo
aangebragte als te verkrijgene, zal plaats hebben, en die insgelijks
alzo te zamen regeeren en administreren, het zij ten wedersijden met
elkanderen, of bij overlijden met de langst levende,
die als kan de overleedene in deesen tijd zal representeren.
En is ten anderen bedongen, dat naar overlijden van hem Willem
Nevenseel en vrouwe voornoemd, des zelfs wederhelfte tot den
voorseijden boedel en nalatenschap, op gemelde jongelieden, of
reciproque van den laatst gemelden Hendrik Asze en
Willemina Willems op hun ouders hier boven genoemd, zal
desolveren, vererven en versterven, met alle wedersijdsch
schulden en lasten van dien.
En is al verders in juditio gecompareerd Willem Jansen, zoon
en erfgenaam van den eerstgenoemden comparant Jan Nevenseel,
in deesen zo voor zig zelven, als vader en voogd over zijne kinderen,
en verklaart, uit voornoemden zijnen ouderlijken boedel weegens zijn
overleeden moeders versterf en alnog te verkrijgen erfportien van
zijn voorseijden vader, reeds voor beyden afgekogt en ten vollen
voldaan te zijn.
Zo als meede dan ook Hendrik Derks en vrouwe marito tutone van
den Stoevelaar, en Mannes Derks, kinderen van wijlen
Derk Nevenseel en moeder Willemina Jansen, te zamen, en
zo als alle voornoemde eerste comparanten in het bijsonder hebben
verklaard, gecondivideerd te zijn, dat de opgemelde broeders voor
vaders, moeders en stiefvaders en stiefmoeders erfportien, uit den
voornoemden boedel zal worden betaald, over twee jaaren of eerder,
als koomt te trouwen, aan Hendrik Derks vijf en twintig
gulden; en aan zijn broeder Mannes Derks, zeven en dertig
gulden met eenen vrijen ingang in dit ouderlijk huis voor hem Mannes
Derks gereserveerd, zolang hij, als boven gezegd, nog ongetrouwt
is, ten einde bij ziekte het nodige ondershand te genieten.
Cedeerende hij Willem Jansen en Hendrik Derks cum utone,
en Mannes Derks al hun regt, welke aan haar op het erve
Nevenseel cum annexis heeft gecompeteerd, aan en ten profijte
van de comparanten hier vooren in gemeenschap getreeden, houdende
zij laatstgemelden broeders geene meerdere aanspraak op hun
ouderlijken boedel, als het geene hier vooren speciaal
is bedongen.
Zijnde vervolgens deese acte aan de gesamelijke condividenten en
transportaten duidelijk voorgeleesen, die daarop alnog hebben
verklaart, daar bij te persisteeren, en de inhoud dezer stiptelijk
te zullen naarkomen onder verband als naar regten.
In kennisze der waarheid hebben ik scholtus voornoemd deese, neffens As
Nagel ten versoeke van alle comparanten, voor hun getekend
en gezegeld.